Merkel wil Turks EU-lidmaatschap versnellen

Duitsland wil Turkije helpen om sneller toe te treden tot de Europese Unie. Dat heeft de Duitse bondskanselier Angela Merkel gezegd in Istanbul. Merkel is een charmeoffensief gestart in Turkije. Ankara had eerdere vage Europese beloftes in verband met de vluchtelingencrisis afgewezen en dus is de Duitse politica ter plaatse gegaan om de plooien glad te strijken.
2015 BPA
De Turkse premier Davutoglu en Merkel in Istanbul.

Turkije is het belangrijkste transitland voor vluchtelingen uit Syrië of Afghanistan op weg naar de Europese Unie. Een groot deel verkiest daarbij Duitsland als eindbestemming. Tegelijk vangt Turkije zelf 2,5 miljoen oorlogsvluchtelingen op uit buurland Syrië. Ankara vraagt aan Europa 3 miljard euro om nog meer mensen op te vangen, driemaal zo veel als de Europese landen hebben aangeboden.

Dat laatste is een groot struikelblok voor de Turken. Ze hebben eerdere vage Europese beloftes al afgewezen en willen concrete antwoorden op de vluchtelingencrisis. Speciaal om de plooien glad te strijken is Merkel afgezakt naar Istanbul om er een gesprek te voeren met haar Turkse collega Ahmet Davutoğlu en de Turkse president Recep Erdoğan. Merkel heeft onder meer beloofd om de visumregeling voor Turkse inwoners te versoepelen.

Daarnaast zou Duitsland Turkije voluit steunen om sneller toe te kunnen treden tot de Europese Unie. De beloftes zouden Turkije moeten overtuigen om de vluchtelingenstroom richting Europa en zeker ook richting Duitsland af te remmen. De Turkse premier is blij dat de Europese Unie alvast meer haar best doet om de vluchtelingen te spreiden. President Erdogan reageert positief op de Duitse steun voor het EU-lidmaatschap en vraagt hetzelfde van Frankrijk, Groot-Brittannië en Spanje.

2015 BPA

Merkel krijgt kritiek in eigen land

Het bezoek van Merkel aan Turkije krijgt kritiek in eigen land. Zo wijzen de Groenen erop dat ze door haar bezoek Erdogan extra stemmen kan bezorgen. Binnen twee weken zijn het verkiezingen in Turkije. "Erdogan is niet de oplossing voor de problemen. Het is zijn beleid dat het vluchtelingenprobleem mee veroorzaakt", zegt voorzitter Cem Ozdemir van de Duitse groenen. De partij wil dat Merkel ook de Turkse oppositie zou ontmoeten.

Die Linke verwijt de bondskanselier dan weer dat ze "juist met brandstichter Erdogan een pact gaat sluiten voor het blussen van de vluchtelingencrisis". Maar ook bij zusterpartij CSU is er kritiek. Daar waarschuwt men niet te veel toegevingen te doen aan Turkije. "Het land vertoont duidelijke tekortkomingen met de mensenrechten, zoals de persvrijheid. En ook de toestand van de christenen is er 'uiterst kritiek'".

Merkel van haar kant beklemtoont dat Europa zijn buitengrenzen niet alleen kan beschermen, wanneer er geen afspraken worden gemaakt met Turkije. Volgens haar zal de toestand van de mensenrechten een rol spelen.

Vanavond keert Merkel terug naar Duitsland.

Turkse EU-toetreding: een processie van Echternach

Turkije heeft voor het eerst eind jaren 80 interesse getoond in een eventuele toetreding tot de Europese Unie. Sinds 1999 is het land ook officieel kandidaat-lidstaat en is er effectief ook een strategie ontwikkeld om op termijn de toetreding mogelijk te maken. Aan toetreding tot de Europese Unie zijn echter belangrijke voorwaarden verbonden en momenteel voldoet het land niet aan alle voorwaarden.

Verschillende recente ontwikkelingen waarbij onder meer vrijheid van meningsuiting op het internet ernstig werd beperkt, hebben het toetredingsproces erg bemoeilijkt. Het respecteren van de mensenrechten en de bescherming van minderheden zijn immers belangrijke toetredingsvoorwaarden. Ook de relaties met Cyprus en Griekenland vormen ernstige struikelblokken.

Daarnaast is er ook binnen Europa weinig animo om het land toe te laten. Tegenstanders vinden bijvoorbeeld dat een moslimland niet thuishoort in de EU dat nu vooral uit landen staat met een voornamelijk christelijke traditie. Slechts 3 procent van Turks grondgebied bevindt zich in Europa. Ook wordt gevreesd dat het land snel veel invloed zou hebben in Europa. Hoe groter het land, hoe meer gewicht het in de schaal kan leggen. Turkije zou na toetreding op Duitsland na het grootste land in de unie worden.

Voorstanders wijzen dan weer op het feit dat het land een brug zou kunnen vormen tussen Europa en het Midden-Oosten en dat het goed zou zijn voor de verspreiding van de democratie en de mensenrechten.