Orde van Vlaamse Balies tegen plaatsvervangende rechters

"Het kan niet dat een advocaat ook af en toe rechter speelt." Dat zegt Dominique Matthys, voorzitter van de Orde van Vlaamse Balies. Hij doet dit naar aanleiding van de recente problemen bij de Gentse rechtbank van koophandel.

De problemen in Gent stellen de personeelstekorten bij Justitie opnieuw aan de kaak. Negen plaatsvervangende rechters van de Gentse rechtbank van koophandel (advocaten) leggen daar het werk neer. Een jaar geleden nam de zittende magistraat ontslag en er werd nog steeds geen nieuwe aangesteld. Dat advocaten tijdelijk het werk overnemen van rechters is gebruikelijk, bijvoorbeeld wanneer deze ziek worden of een ongeval krijgen.

De Orde van Vlaamse Balies vindt dit echter niet kunnen. Het zijn twee functies die niet met elkaar te verzoenen zijn, zo stelt Dominique Matthys. “Het kan toch niet dat iemand de ene dag advocaat is, en de dag erop de functie van rechter inneemt. Een advocaat is partijdig, terwijl het tegenovergestelde wordt verwacht van een rechter.”

Dat advocaten zo nu en dan worden ingezet om nijpende problemen op te lossen, moet volgens hem wel kunnen. “Maar het kan niet dat advocaten op regelmatige basis worden ingezet om het falende systeem te redden.”

Geen alleenstaand geval

De Orde van Vlaamse Balies ontkent overigens dat Gent een alleenstaand geval is. Ook in andere rechtbanken worden plaatsvervangende rechters langdurig ingezet om de lege stoelen te vullen.

Dat bevestigt ook Hugo Lamon, plaatsvervangend rechter bij de rechtbank van koophandel in Antwerpen. Volgens hem is er sprake van een structureel probleem. Zo hebben de besparingen bij Justitie ertoe geleid dat men niet meer op zoek gaat naar nieuwe magistraten, ook niet wanneer een zittende magistraat wegvalt. De plaatsvervangende rechters worden dus niet vervangen.

Open brief aan Geens

Een open brief aan minister van Justitie Koen Geens (CD&V) bracht de problemen aan het licht. Die werd opgesteld door negen advocaten uit Gent. Ze hekelen het misbruik van de overheid. Serge Van Eeghem: “We zijn altijd bereid geweest om in te springen waar nodig, maar nu moeten we de leegte blijven vullen. We zijn een manke oplossing geworden voor een structureel probleem.”

Door het neerleggen van het werk worden 40 dossiers op de lange baan geschoven. “Dat is jammer,” zegt Serge Van Eeghem, “maar genoeg is genoeg. Het wordt tijd dat we aan de alarmbel trekken.”