India wil eeuwenoude diamant uit kroon Queen Mother terug

Een groep Indiase zakenlui en filmsterren spant een rechtszaak aan bij het Britse hooggerechtshof om de beroemde diamant Koh-i-noor terug te eisen. De edelsteen kwam in de jaren 1860 in handen van de Britse koningin Victoria en maakt vandaag deel uit van de kroon van wijlen de Queen Mother. Volgens de aanklagers heeft het Verenigd Koninkrijk de diamant destijds gestolen.
AP1952

De Koh-i-noor (Perzisch voor "berg van licht") is een joekel van een diamant die eeuwen geleden in India is ontdekt. Na tal van omzwervingen kwam de edelsteen in de jaren 1860 in het bezit van de toenmalige Britse koningin Victoria. Zij kreeg hem naar verluidt cadeau van Dalip Singh, de laatste maharadja van het Sikhrijk in India.

Op dat moment was de Koh-i-noor met zo'n 186 karaat (ruim 37 gram) de grootste diamant ter wereld. De Britten oordeelden evenwel dat de steen niet genoeg schitterde en lieten hem daarom herslijpen tot zijn huidige vorm. Vandaag telt de diamant zo'n 105 karaat (bijna 22 gram), nog steeds een indrukwekkende omvang. De steen is naar schatting zo'n 140 miljoen euro waard.

Koningin Victoria droeg de Koh-i-noor in een broche. Na haar dood kreeg de diamant een plekje in de kroon van koningin Alexandra, de echtgenote van haar zoon en opvolger koning Edward VII. Nog later werd de steen bijgezet in de kroon van koningin Elizabeth, de echtgenote van koning George VI en de moeder van de huidige koningin Elizabeth II. Op de begrafenis van de Queen Mother in 2002 waren steen en kroon voor de hele wereld te zien, uitgestald bovenop haar kist (foto onder).

AP1952

"Diamant maakt deel uit van onze geschiedenis en cultuur"

Een groep Indiase zakenlui en Bollywoodsterren wil de Koh-i-noor nu terug. Ze menen dat de Britten de diamant destijds van India hebben gestolen en hebben daarom een rechtszaak aangespannen bij het High Court in Londen, het Britse hooggerechtshof.

"De steen is één van de vele artefacten die onder dubieuze omstandigheden uit India zijn ontvreemd", meent David Souza, één van de leden van de groep die zichzelf "Mountain of light" noemt. "De Koh-i-noor is niet zomaar een diamant van 105 karaat", zegt Bollywoodactrice Bhumika Singh op haar beurt. "Hij maakt deel uit van onze geschiedenis en cultuur en moet zonder de minste twijfel worden teruggegeven."

(foto onder: Elizabeth (links) draagt haar kroon met de Koh-i-noor bij de kroning van haar echtgenoot George VI in 1937)

1937 AP

Holocaust (Return of Cultural Objects) Act

De advocaten die de groep in Londen heeft aangesteld zeggen dat ze zich voor de rechtszaak baseren op de Holocaust (Return of Cultural Objects) Act. Dat is een wet uit 2009 die bepaalde nationale instellingen de toestemming geeft culturele objecten die door de nazi's zijn gestolen aan hun rechtmatige eigenaars terug te geven. Indien nodig willen ze hun zaak voor het Internationaal Gerechtshof in Den Haag bepleiten.

Het hele verhaal doet denken aan de controverse over de zogenoemde Elgin Marbles. Dat zijn een reeks beelden en friezen die eeuwenlang de Akropolis in Athene sierden, tot de Britse diplomaat lord Elgin ze in het begin van de 19e eeuw meenam naar Londen. Tot vandaag maken Griekenland en het Verenigd Koninkrijk ruzie over wie de rechtmatige eigenaar van de beelden is.