Ivo van Hove: "Dora was een pure, onafhankelijke geest"

Regisseur Ivo van Hove omschrijft Dora van der Groen als een echte pure, onafhankelijke geest. "Dora was totaal zichzelf in alle omstandigheden", zegt hij. "Ze liet zich niet knechten, niet binden." Hoewel ze al een tijdje ziek was, komt haar overlijden hard aan bij vrienden, collega's en ex-leerlingen, zoals Lieven Debrauwer, Tania Van der Sanden en Tom Van Dyck.

Regisseur Ivo van Hove heeft het erg moeilijk met het overlijden van Dora van der Groen. "Op het moment dat je zo'n bericht krijgt staat je hart even stil, terwijl je toch weet dat dit moment er aankomt", zegt hij. "Ik ben een van mijn beste vriendinnen verloren."

Van Hove werd als jonge aanstormende regisseur gevraagd door Dora van der Groen om les te geven op haar school. Ook buiten de school om werden ze goede vrienden. "Als ze in iemand geloofde, dan geloofde ze daar 200 procent in en dan zorgde ze ervoor dat die persoon alle kansen kreeg. Tegen mij heeft ze van in het begin gezegd dat ik naar het buitenland moest en ondertussen werk ik in New York. Ze heeft me daar zeker toe aangezet."

Hij herinnert Van der Groen als een humoristisch persoon, grappig en liefdevol, maar hard in haar oordeel als het zijn werk betrof.

Volgens Van Hove is de invloed van Dora van der Groen op het theaterlandschap in Vlaanderen, maar ook in Nederland en Frankrijk niet te onderschatten. "Groepen zoals Stan, De Roovers, Compagnie De Koe en regisseurs zoals Luk Perceval en Dirk Tanghe werden door haar geïnspireerd", zegt hij. "Drie decennia lang heeft ze het theaterlandschap grotendeels bepaald in zijn totale diversiteit. Dat is een superprestatie."

Op een gegeven moment kon ze het zelf niet langer opbrengen om op het toneel te staan. "Voor haar moet een acteur die op de planken staat alles geven. Daarom is ze zelf gestopt met theater te spelen, omdat ze het heel moeilijk vond voor zichzelf om elke dag haar ziel bloot te geven. Want dat verwachtte ze van zichzelf en van alle andere acteurs die op het toneel stonden."

Tijdens hun vele gesprekken hadden ze het ook over de dood. "Ze vond dat mensen het recht hadden op waardig sterven. Ze had heel veel respect voor Hugo Claus zijn keuze voor euthanasie. Zelf heeft ze het uiteindelijk niet gedaan."

Lieven Debrauwer: "Menselijk contact"

Regisseur Lieven Debrauwer brak in 2001 door met zijn debuutfilm "Pauline & Paulette". De hoofdrollen in de film werden vertolkt door Dora van der Groen en Ann Petersen.

Debrauwer en Van der Groen bleven na de opnames bevriend. "Tot voor een paar weken ben ik nog regelmatig bij haar op bezoek geweest, regelmatig. We praatten toen misschien niet zo veel meer, maar het contact en de verbintenis is er altijd geweest", aldus Debrauwer.

"Het contact was heel fijn, al was het maar dat we gewoon elkaars hand vasthielden. Dan keek ze me aan en hadden we een menselijk contact", reageert de cineast.

"Ben tot de dag van vandaag beïnvloed"

Heel wat acteurs hebben de knepen van het vak geleerd in de theateropleiding van Dora van der Groen. "Zij kon heel streng zijn, maar ze ging ook helemaal op in haar werk", herinnert Tania Van der Sanden zich.

"Ik was altijd een beetje bang tijdens haar lessen, maar de dingen die ze mij heeft bijgebracht, die blijf ik gebruiken tot de dag van vandaag", aldus Van der Sanden.

Tania Van der Sanden is vooral bekend van haar humoristische rollen in "In de gloria", "Het eiland" en "Duts". Ze was ook een van de vaste acteurs in de rubriek "Vaneigens" in het programma "Man bijt hond" op Eén.

"Indrukwekkende energie"

Acteur en regisseur Tom Van Dyck was als 18-jarige student enorm onder de indruk van de energie van de toen meer dan zestig jaar jonge Van der Groen.

"Ik heb een heel jaar les gehad van haar en het was indrukwekkend om te zien dat een diva van in de zestig meer energie had dan 20 tot 30 jongeren samen. Heel impressionant", aldus Van Dyck.

Frank Focketyn leerde van Van der Groen om te focussen. "Ze leerde ons terug naar de eenvoud gaan: één ding in één moment in plaats van 100.000 dingen tegelijkertijd. Dat is wat we wilden doen en wat eigen is aan jongeren, maar daar zit de kracht niet. Ze heeft mij de ogen geopend."