Met de vinger op de kaart

Ik ben - gezien mijn gevorderde leeftijd en mijn koppige aard- wat ouderwets aangelegd. Niet zo erg dat het storend wordt voor mijn medemensen, voorlopig toch niet. Zo loop ik met een gsm van 39 euro op zak en ik verdwaal nog liever dan mijn lot toe te vertrouwen aan een gps in de auto. Wat ik dan ook geregeld doe, verdwalen dus, bij voorkeur bij nacht en ontij. Ik zweer bij landkaarten, wegenkaarten, wandel- en reisgidsen. Daarom sloeg de schrik mij om het hart toen ik op de Boekenbeurs de stand van een de Brusselse reisboekhandel De Anticycloon der Azoren niet op zijn vertrouwde plek in zaal 4 aantrof. Had de gps de papieren gids voor goed verdrongen?

Louis Van Dievel is schrijver en moderator van deredactie.be. Hij kampeert dezer dagen op de Boekenbeurs.

Het tegendeel blijkt waar. De reisboekhandel resideert nu in zaal 2, om mij duistere redenen een veel betere plek. En sinds de opmars van de gps gaat het net beter met de kaartensector, verzekeren de standhouders. De toerist of trekker of avonturier die zijn reis toevertrouwt aan de gps, ziet alleen maar het lichtgevende bakje naast zijn stuurwiel, hoort alleen maar de stem die hem of haar vertelt naar links of naar rechts te rijden/stappen.

Mensen die blind op de gps vertrouwen, kijken niet meer opzij, zien niets meer van het landschap, voelen niet meer de behoefte een aantrekkelijke zijweg in te slaan of een mooi ogende omweg. Ze willen niet meer verloren rijden, want waarom hebben ze anders die verdomde tomtom gekocht? En dat heeft -vreemd genoeg- voor een ommekeer gezorgd in het hoofd van de reiziger.

Ouders kopen wereldkaarten voor hun kinderen om ze te doen beseffen dat de wereld meer is dan Google Earth op hun tablet laat zien. "Door de komst van de gps zijn de mensen zich opnieuw bewust geworden van de schaal,", zegt Kris van de Brusselse reisboekhandel. Waarmee hij bedoelt: je kunt wel in- en uitzoomen met je gps, maar het blijft een kleine lichtbak. Je hebt geen overzicht, geen besef van afstand, van schaal dus. En waarmee hij een stevige theoretische onderbouw geeft aan mijn manifeste onwil om toe te treden tot de moderniteit.

Land-, wegen-, wandel- en stafkaarten blijven de mens fascineren. Ik kan erover meespreken, want ik heb een kaartencollectie van landen en streken waar ik nooit een voet zal zetten. Maar dat geeft niet. Ik vind een kinderlijk plezier in het lezen van namen van steden en dorpen, ze hoeven niet eens exotisch te zijn.

Ik vind het geweldig om met mijn vinger langs rode en groene en gele lijnen te gaan. Ik vind het een wonder dat in sommige delen van de wereld (er zijn er helaas ieder jaar minder) nog geen gebaande wegen te vinden zijn. En soms koop ik kaarten van landen of streken die in het nieuws zijn. Om een overzicht te hebben, om context te zien, om te beseffen hoe nabij die oorlogshaard wel niet is.

Een mens leeft niet van kaarten alleen. En dus verkoopt de Anticycloon der Azoren ook citypuzzels, magnetische puzzels van alle grote Europese steden, Antwerpen en Gent incluis. Ze verkopen als zoete broodjes. En een zitbal in de vorm van een wereldbol, voor 250 euro.

lees ook