"Europa is te gul bij toewijzing gratis emissierechten"

De Europese Unie is te gul bij het toewijzen van gratis rechten voor de uitstoot van broeikasgassen. Dat zegt de advocaat-generaal van het Hof van Justitie. Bedrijven uit Nederland, Oostenrijk en Italië waren naar de rechter gestapt omdat zij vinden dat ze net te weinig gratis rechten hebben gekregen.

De kosteloze toewijzing van emissierechten is een onderdeel van het Europees systeem voor de handel in rechten (Emissions Trading System, ETS). Het principe is eenvoudig: bedrijven die meer uitstoten dan ze zouden mogen op basis van de emissierechten waar ze over beschikken, moeten rechten bijkopen. Wie minder uitstoot, kan zijn rechten verkopen.

Het is niet zo dat alle emissierechten op de markt moeten worden gekocht. Een groot aantal bedrijfsinstallaties krijgt gratis rechten toegewezen. Dat beperkt aantal rechten wordt via een sleutel verdeeld. Een groot aantal bedrijven in Nederland, Oostenrijk en Italië vindt dat ze te weinig rechten gekregen hebben en stapte naar de rechter. In Nederland gaat het onder meer om Akzo Nobel, Esso Nederland en ExxonMobil Chemical Holland.

De betrokken rechtbanken speelden de zaak door naar het Europees Hof van Justitie. Net als de bedrijfswereld heeft de advocaat-generaal van dat Hof bedenkingen bij de toekenning van gratis rechten. Maar anders dan de bedrijven vindt Juliane Kokott dat er te veel kosteloze certificaten zijn toegekend - en dus niet te weinig. Als het van haar afhangt, moet de Europese Commissie binnen de 12 maanden het toekenningssysteem aanpassen. Zo'n nieuw Europees besluit zou echter geen terugwerkende kracht hebben, waardoor bedrijven geen in het verleden toegekende emissierechten moeten inleveren.

De conclusie van de advocaat-generaal van het Hof is niet bindend, maar wordt doorgaans wel gevolgd in het uiteindelijke arrest.