Wat is er aan de hand met ons voedsel?

De jongste maanden regent het alarmerende berichten over ons voedsel. Uw olijfolie is niet wat ze belooft te zijn. Rood vlees verhoogt de kans op darmkanker. Frisdrank wordt extra belast, of er nu suiker inzit of niet. We zetten de belangrijkste berichten op een rij.
BELGA/DESPLENTER

Gesjoemel met olijfolie

In Italië is een grootschalige fraude aan het licht gekomen bij 7 producenten van olijfolie. De bedrijven, waaronder Lidl en Bertolli, zouden gewone olijfolie van minder goede kwaliteit verkopen als de duurdere, kwaliteitsvolle variant extra vergine olijfolie. De bal ging aan het rollen toen een gespecialiseerd magazine een analyse uitvoerde bij 20 merken extra vergine olijfolie. Uit het onderzoek bleek dat 9 van de onderzochte merken niet aan de criteria voldeden. Dat bekent niet dat de olijfolie op zich ongezonder is, maar de consument krijgt niet waar hij voor betaalt.

Onderzoek naar melk

Veel melk drinken of zuivel eten geeft geen hoger risico op borstkanker, maar het is evenmin een beschermende factor. Dat zegt de Hoge Gezondheidsraad vandaag na uitgebreid onderzoek. Omdat die link regelmatig wel wordt gelegd en mensen daardoor steeds vaker twijfelen of melk wel gezond is, had de vorige minister van Volksgezondheid om een studie gevraagd. Maar er zijn dus geen wetenschappelijke bewijzen om melk en zuivelproducten te bannen. De Hoge Gezondheidsraad raadt wel aan om te kiezen voor producten met een laag vetgehalte en gesuikerde varianten te vermijden.

Rood vlees vergroot kans op kanker

De Wereldgezondheidsorganisatie heeft eind oktober verwerkte vleeswaren en rood vlees op de lijst van kankerverwekkende stoffen gezet. De WHO stelt dat 50 gram verwerkte vleeswaren per dag eten de kans op darmkanker met 18 procent verhoogt. Er volledig mee stoppen, dat hoeft niet, maar het advies is wel om er met mate van te eten. De Stichting tegen Kanker raadt mensen aan om niet meer dan 500 gram rood vlees per week te eten.

Etiketten misleiden consument

Etiketten op producten die vlees bevatten, zijn niet altijd duidelijk over de inhoud. Dat bleek onlangs uit een onderzoek van de European Consumer Organisation. Zo moet "filet américain préparé" normaal minstens 70 procent rundvlees bevatten, maar dat wordt omzeild door benamingen als "préparé" of "préparé du chef" te gebruiken. De organisatie stelde ook vast dat de hoeveelheid vlees in bijvoorbeeld brochettes niet correct wordt weergegeven, omdat er meer water wordt toegevoegd dan aangegeven op het etiket.

Taks op frisdranken

De meest besproken maatregel in de taxshift van de federale regering is de suikertaks op frisdranken. De overheid wil dat we ons gebruik matigen. Concreet wordt een fles van één liter vanaf volgend jaar 3 eurocent duurder, een blikje van 33 cl 1 eurocent. Dat de taks ook geldt voor frisdranken die helemaal géén suiker bevatten, doet de wenkbrauwen fronsen. Maar ook de varianten met kunstmatige zoetstoffen zijn niet gezond, zegt minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD).

Alcohol: te mijden

Zelfs één glas wijn per dag doet het borstkankerrisico bij vrouwen al toenemen, zeggen Amerikaanse onderzoekers. Al gaat het om een geringe toename van het risico in vergelijking met geheelonthouders. Een grootschalig Brits onderzoek sprak eerder al de claim tegen dat een lage tot matige consumptie van alcohol goed zou zijn voor het hart. "Hoe minder alcohol je drinkt, hoe beter", was hun conclusie. Sinds begin deze maand zijn de accijnzen op alcohol in ons land trouwens fors de hoogte ingegaan.

THE ASSOCIATED PRESS2014

Brood en pasta onder vuur

Voedsel dat rijk is aan koolhydraten, zoals (wit) brood en pasta, ligt geregeld onder vuur. Zo was er recent een studie die suggereerde dat wie veel geraffineerde producten eet een hoger risico op depressie loopt. Het is echter niet bewezen dat het om een oorzakelijk verband gaat. Het is dan ook weinig waarschijnlijk dat pasta of witte boterhammen op zich depressief maken. Voedingsexperts zijn het er wel over eens dat het beter is om te kiezen voor de gezondere volkoren variant van brood en pasta. Om tarweproducten, zoals brood, helemaal uit je voeding te weren, is er geen wetenschappelijke grond.

Suiker is de vijand

Suiker is de jongste tijd vijand nummer één. Denk maar aan de 1 maand zonder suiker-campagnes. Toegevoegde suiker is lastig te vermijden, want het zit niet alleen in frisdrank, snoep en gebak maar zelfs in pakweg light-yoghurt. Minder suiker consumeren betekent dan ook je gebruik minderen van alle industrieel bereide producten. Het is bewezen dat er een verband is tussen een hoge suikerconsumptie en sterfte door hart- en vaatziekten. Maar als je het met mate consumeert en een gezond gewicht hebt, hoef je je geen zorgen te maken.

Transvetten weldra verboden?

Transvetzuren zijn onverzadigde vetzuren van plantaardige en dierlijke oliën, die chemisch behandeld worden waardoor ze vaster zijn en meer geschikt om te verwerken in voedingsproducten als margarine, snoep of koekjes, die dan bovendien langer bewaard kunnen worden. Wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat transvetten het cholesterolgehalte verhogen en de kans op hart- en vaatziekten vergroten. In de VS is al beslist om ze te bannen, in ons land gaan daarvoor ook stemmen op.

Fraude met paardenvlees

In Nederland werd in april een nieuw geval van fraude met paardenvlees ontdekt, waardoor paarden die niet geschikt waren voor menselijke consumptie toch in de voedselketen terechtkwamen. Intussen loopt het onderzoek nog steeds naar het grote paardenvleesschandaal dat in 2013 losbrak. Er werd toen paardenvlees aangetroffen in bereide maaltijden waar volgens het etiket rundvlees inzat.

AP2013