De impact van een etiket - Catherine De Bock

Eerder deze week besliste de EU dat producten uit Israëlische nederzettingen die in Europese winkels worden verkocht, een duidelijk herkomstlabel moeten krijgen zodat de klant een geïnformeerde keuze kan maken. De richtlijn is een verduidelijking van bestaande wetgeving. België vaardigde al in juni vorig jaar een dergelijke richtlijn uit. Ons land is dus een goede testcase om te bekijken wat het effect van zo’n richtlijn kan zijn, na één jaar. Heeft de richtlijn een impact gehad in België en op het terrein? En wat kan de meerwaarde dan zijn van de nieuwe Europese richtlijn?
labels
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

De auteur is humanitair beleidsmedewerker van Oxfam-Solidariteit

Het bilan na één jaar oogt eerder bleek. Het is vandaag in de Colruyts, Delhaizes en Carrefours van deze wereld nog steeds moeilijk om te onderscheiden welke producten nu precies uit de illegale nederzettingen komen. Minister van Economie Kris Peeters (CD&V) heeft naar eigen zeggen ‘geen zicht op de concrete gevolgen die aan dit advies werden gegeven’. Distributeurs geven aan dat het te onduidelijk is om de nederzettingenproducten van andere producten te onderscheiden. Daarnaast werd de Belgische richtlijn gezien als vrijblijvend en gaf onder meer handelsfederatie Comeos aan deze niet te zullen toepassen.

Weinig bakens verzet

Op het terrein, op de Westelijke Jordaanoever, leidt de spanning intussen tot meer geweld. De Israëlische regering zet haar nederzettingenpolitiek verder. Deze week keurde Netanyahu nog de bouw van 2000 huizen in illegale nederzettingen goed. Deze uitbouw resulteert al jaren in voortdurende vernielingen van Palestijnse huizen en voorzieningen. In 2014 werden niet minder dan 600 Palestijnse gebouwen vernietigd in zone C van de Westelijke Jordaanoever. Meer dan 1200 Palestijnen werden gedwongen te vertrekken. Samen met enorme beperkingen op toegang en bewegingsvrijheid, heeft deze realiteit een immense impact op het leven van Palestijnse gemeenschappen in de Westelijke Jordaanoever.

Het lijkt erop dat de Belgische richtlijn na één jaar weinig bakens heeft verzet. Om succesvol te zijn zal de EU dan ook scherper uit de hoek moeten komen. Dat betekent, niet alleen een richtlijn uitvaardigen, maar ook:
 

  • druk zetten op Israël om het onderscheid tussen de verschillende producten duidelijk te maken
  • druk zetten op de distributeurs om de richtlijn te doen naleven en de consument de juiste info te geven

Israëlische nederzettingen in de Westelijke Jordaanoever werden veroordeeld onder internationaal recht. Per gebouwde nederzetting neemt de hoop op een geloofwaardige twee-statenoplossing af. België en Europa gaven ook al meermaals publiek aan dat ze de Israëlische nederzettingen niet erkennen als Israëlisch gebied.

Daden

Toch wordt de richtlijn op correcte etikettering binnen EU-kringen momenteel voorgesteld als een louter technische maatregel. Maar mits ze gepaard gaat met meer politieke druk, kan deze richtlijn méér zijn dan dat. Ze kan een instrument worden om de hoge woorden van verontwaardiging en veroordeling om te zetten in daden, en een concrete stap betekenen in de strijd tegen de uitbreiding van de illegale nederzettingen en voor een tweestatenoplossing.

Zal België nu meer inzetten op het sensibiliseren van handelaren? Zullen meer controles plaatsvinden om de etikettering van nederzettingenproducten te garanderen? Of blijven we hangen in een ‘business as usual’? De opvolging die de EU geeft aan haar eigen richtlijn, zal veel, zo niet alles bepalen.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.