"De nieuwe generatie moet worden gered"

Volgens de Brusselse politicoloog Bilal Benyaich zijn moslimjongeren gevoelig voor wat er in de moskeeën gebeurt. "Bepaalde Brusselse moskeeën neigen naar de extreemsalafistische islam die overwaait uit Saudi-Arabië", zegt Benyaich in een gesprek met onze reporter Hanaa Boubouh. De politicoloog roept op om de handen in elkaar te slaan om de nieuwe generatie moslims niet te laten ontsporen.

De problemen in Molenbeek kunnen een voedingsbodem creëren waaruit doodnormale jongeren zich ontpoppen tot mogelijke jihadi’s. "Men moet de handen in elkaar slaan, wil men de nieuwe generatie redden", zei Bilal Benyaich in het middagjournaal van de VRT.

De hardcore van jihadi’s groeit op in een grootstad en vindt in de stedelijke context inspiratie om te radicaliseren, stelt de politicoloog, zelf geboren in België en van Marokkaanse afkomst. In een interview met deredactie.be schetst hij het profiel van mogelijke jihadstrijders en kaart hij een paar problemen aan van jongeren die radicaliseren.

Er rijzen tal van vragen op nu blijkt dat de daders van de aanslagen van vrijdagavond in Parijs een link blijken te hebben met Molenbeek.

Van waar halen de jongeren de mosterd om te radicaliseren?

De jongeren komen niet vaak in de moskee, toch speelt er bij een aantal, een radicale vader of oudere broer een rol als voorbeeldfiguur voor de vaak miskende jongere. Deze vader of broer is wel een fervente moskeeganger en krijgt daar voorgekauwde theorieën mee, die op hun beurt ook gehoor krijgen thuis.

Zo hebben Brusselse moskeeën toch een indirecte rol in het radicalisatieproces. De jongeren kijken op naar hun vaders en broers en hun uitleg biedt een antwoord op talrijke maatschappelijke vragen. Dit probleem doet zich voor in alle grootsteden.

Ook charismatische imams die hoogopgeleid en rad van tong zijn, die jongeren op een vriendelijke manier steeds te woord staan, kunnen leiden tot gebrainwashte adolescenten. Zo gaan ze in een latere fase van het proces op commando opereren.

Wat is de rol van social media hierbij?

Er is ook een grote evolutie op social media, waarbij de jongeren vrij spel hebben zich te ontpoppen tot sleutelfiguren, ze krijgen een functie, ze zijn eindelijk “iemand”, aldus de politicoloog. “Iedereen heeft toegang tot het internet en kan in contact staan met ronselaars en andere grootsprekers die hun de hemel op aarde beloven, via chats en propaganda. Ook op YouTube hebben ze vrij toegang om de filmpjes van IS te bekijken.

Welke rol spelen ouders van geradicaliseerde jongeren?

Je hebt twee klassieke patronen van gezinnen. Je hebt de jongeren die opgroeien in een normaal kerngezin waarbij een kloof optreedt tussen ouder en kind, een generatiekloof of communicatieprobleem en de gezinnen waarbij de kinderen opgroeien zonder vaderfiguur.

Deze tweede groep wordt vaak opgevoed door een alleenstaande moeder, die de opvoedingssituatie niet alleen aankan. Ze ziet voor haar eigen ogen haar zoon of zonen radicaliseren met een groot gevoel van onmacht.

De jongeren groeien op in een grimmig klimaat van peers die zich schuldig maken aan straatcriminaliteit. Ze vinden geen erkenning noch gehoor thuis. Vaak gaat het om jongeren uit gebroken gezinnen, waarbij de moeder is getrouwd is met een man uit land van herkomst.

Dit zijn triestige verhalen, maar het wordt hoog tijd dat de ouders hun rol opnemen. Ouders hebben een grote verantwoordelijkheid. Ook de rol van de maatschappij is niet de onderschatten, de situatie loopt volledig uit de hand, zowel onderwijs, de arbeidsmarkt, de jeugdsector, e.a. zijn gefaald. De situatie is volledig aan het escaleren.