Van Molenbeekse kruidenierszoon tot topterrorist

Journalisten van de RTBF konden vorig jaar de hand leggen op de inhoud van de smartphone van Abdelhamid Abaaoud, de terrorist die naar alle waarschijnlijkheid omkwam tijdens de politieactie in Saint-Denis. De foto’s en video’s die hij met zijn telefoon maakte, tonen hoe hij evolueerde van zoon van een kruidenier uit Molenbeek naar een terrorist die gezien wordt als het brein achter de terreurcel van Verviers en mogelijk ook achter de aanslagen in Parijs.

Onze collega’s van de RTBF kregen de beelden die gemaakt zijn met de gsm van Abaaoud vorig jaar vrij toevallig in handen. Het waren strijders van het Vrije Syrische Leger, de verzetsbeweging tegen de Syrische president Bashar al-Assad, die ze aanboden aan de journalisten van de Franstalige openbare omroep. Het Vrije Syrische Leger wilde dat journalisten de beelden toonden om de Europeanen te laten zien welke gruwel Europese Syriëstrijders aanrichten.

Aanvankelijk wisten de journalisten niet goed wat ze met de beelden aan moesten. Na research waren ze er wel achter gekomen wie Abaaoud was, maar pas nadat in januari in Verviers een grote terreurcel was ontmanteld, werd duidelijk hoe groot zijn invloed kennelijk is.

De 27-jarige Abaaoud vertrok in 2013 naar Syrië om er te gaan strijden met IS. De oudste foto’s op zijn gsm dateren van voor zijn vertrek vanuit Sint-Jans-Molenbeek, waar hij opgroeide. Het zijn heel banale foto’s: beelden van zijn naasten, van alledaagse taferelen en cartoons. Er lijkt geen vuiltje aan de lucht te zijn.

Reis naar Syrië

In zijn latere foto-archief duikt plots iets verdachts op: foto’s van snelle bestelwagens die hij wil huren om een grote reis te maken. En zo geschiedde, want in 2013 vertrok Abaaoud naar Syrië. Tussen de bestanden die de RTBF in handen kreeg, zijn geen foto’s terug te vinden van die reis.

De eerste foto’s van na zijn aankomst in Syrië tonen een breedlachende Abaaoud, in battledress, in het gezelschap van andere strijders. Hij neemt ook selfies met een kalasjnikov, met lachende medestrijders en in filmpjes geven ze rond het kampvuur hun wereldvisie ("Welk leven verkies je? Dat in Europa of hier? Nee, in Europa is het leven nul"). In een Facebookfoto uit die tijd noemt Abaaoud zich met een medestrijder "De terroristische toeristen".

Leider

Gaandeweg worden de beelden meer macaber. Zo filmde Abaaoud op een dag hoe hij met andere strijders aankwam in een dorp waarvan de straten bezaaid lagen met lijken van strijders. Daarna filmde Abaaoud hou hij een gebouw binnenging en daar de lijken vond van mensen in burgerkleding die blijkbaar in koelen bloede zijn doodgeschoten. “Wat heeft Allah hen een mooie dood gegeven”, klinkt het in commentaar dat Abaaoud bij de beelden gaf.

Op de beelden van de doorzoeking van het dorp is ook te zien hoe Abaaoud uitgegroeid is tot een leidersfiguur, want wanneer andere strijders lijken fouilleren, deelt hij de bevelen uit. “Je moet alle zakken doorzoeken”, beveelt hij hen.

Op de meest recente beelden is ten slotte te zien hoe hij met “zijn” strijders, respectloos omgaat met de lichamen van de mensen die ze vonden: de lijken worden achter een terreinwagen gebonden om ze naar een massagraf te slepen. En wie zat er achter het stuur? Jawel, Abdelhamid Abaaoud.