De leegte na Parijs - Maja Wolny

De eerste berichten over de aanslagen in Parijs ontving ik terwijl ik de deur van een bekend sterrenrestaurant achter mij sloot. We brachten de avond door samen met familie om iemand dierbaar te eren die onlangs is overleden. We hebben de lekkere tijd beleefd in totale onwetendheid van de pijn van de wereld.

Maja Wolny is een Pools-Belgische auteur en journaliste die sinds 2002 in België verblijft. Ze schrijft een tweewekelijkse blog voor deze site.
 

Eerst was er de misdienst ter nagedachtenis van het overleden familielid. De pastoor had melkwit haar en een door wind en tegenslag getekend gezicht. De oude kustkerk werd door slechts een paar spaarlampen verlicht, de gezangen klonken hees, de enkele aanwezigen stonden gebukt onder hun lange, zware levens en allerlei ouderdomskwalen. Ze baden tot hun God voor verlossing uit hun lijden, voor vrede en vergiffenis van de zonden. Hun gebeden waren nauwelijks meer dan gefluister dat de hemel misschien niet kan bereiken. We zaten in wolken van mirre en wierook en dachten al aan het viergangenmenu, als beloning voor een uur vasten.

Sterreneten

In het restaurant lieten we de ober voor ons de keuzes maken. Alles zag er heerlijk uit. Ons hoofd ontplofte van de verfijnde namen van de gerechten, van de meest creatieve smakencombinaties en van de onwaarschijnlijk hoge prijzen. Het restaurant was volzet, de beste tafels aan het raam waren al weken geleden gereserveerd.

Bij een verrukkelijk aperitief konden we de herinnering aan de trieste mis al achter ons laten. Alsook de eenzaamheid van de oude priester die zich zeker nog herinnert hoe zijn kerk er vroeger uitzag, vol mensen, van jong tot oud, de talrijke misdienaartjes die rondom hem sprongen terwijl hij rustig op zijn sierlijke troon zat en de verse bloemen op het altaar bewonderde. Nu staat hij er helemaal alleen voor om de dienst te leiden in een leeg gebouw dat door God werd opgegeven. De leegte van zijn kerk kan niemand meer opwarmen. Sinds jaren heeft hij geen huwelijk meer ingezegend. De laatste doop kan hij zich nauwelijks herinneren. Hij wordt nog enkel voor begrafenissen opgebeld.

Toen we aan de meest exclusieve sterrenhapjes begonnen, reisden onze smaakpapillen naar de hemel. “Hoe kan iets zo klein zo lekker zijn?”, vroegen we ons af en de heerlijkheid spoelde de gêne weg. Want eigenlijk was de pastoor tijdens de mis helemaal vergeten om ons overleden familielid te vermelden. Waarschijnlijk is zijn geheugen te veel met herinneringen belast. De naam van ons familielid viel niet één keer, tot grote ontgoocheling van de kinderen die enkel voor dat stukje aandacht hadden tijdens een liturgie die ze alleen maar saai vinden.

Verdoofd verlies

Gelukkig schonk de sommelier een nieuw glas wijn in. Van een halve meter hoog liet hij de godendrank in ons glas parelen. Hij was in dat kunstje even bedreven als zeker van de bewonderende reacties. Eventjes dacht ik aan de bevende hand van de pastoor die met goedkope miswijn zijn gebroken stem probeerde te helen.

Het hoofdgerecht vulde ons met de meest zuivere voedingstoffen, het was warm en fris tegelijkertijd, licht en ontzettend voedzaam. Het had alles wat een goddelijke maaltijd moet hebben. Buiten was het koud, donker, het regende en er woei een stevige novemberwind, maar we werden door dat voedsel met veel zuiderse groenten zo opgevrolijkt alsof de zomer net voor de deur stond. We hebben de energie van dat eten in ons bewaard, net zoals de dieren dat voor de winter doen.

Daarna kwam de zoete zonde, het dessert dat het breken van alle mogelijke diëten en voornemens waard was. Het verdoofde het verlies van een gigantisch bedrag, netjes op een piepklein papiertje genoteerd en in een houten doosje gestoken samen met een paar exclusieve pralines van een wereldberoemde chocolatier. Ik dacht aan de rieten mand die een oudere, licht gehandicapte vrouw in de kerk tijdens de collecte in mijn schoot had gedrukt. In de mand lagen geen briefjes, slechts enkele muntjes die leken op chocolaatjes in gouden folie.

Luilekker stonden we op en gingen richting uitgang. Het was even na tienen. In de koude buitenlucht hing de geur van het goedkope vet van een nabije frituur. Er reed een ambulance voorbij. We waren buiten de luxezone waar enkel smaak, verfijning en stilte heersen. Ik zette mijn smartphone aan en hoorde de ontploffing.

Sterrenstof

Terug thuis dacht ik aan de leegte. De onmachtige leegte die iedereen op 13 november voelde opkomen. De leegte waarmee de straten van Parijs voor altijd zijn gemarkeerd. Ik dacht aan de lege handen van de politici. Aan de lege pijn van wij allemaal die nog kunnen voelen omdat we nog leven. Ik dacht aan de lege kustkerk en de lege gelovige zielen die zich met sterrenstof willen voeden, veeleer dan met sterrengerechten. Ik dacht hoe een tekort aan goede boodschap mensen kan uithongeren en mismeesteren.

Onze beschaving vult het lichaam, maar niet de ziel. De wereld van overvloed is leeg van binnen, zwak als een half liggende Romein na een uitputtende orgie. Hij gebruikt een veertje om zijn gehemelte aan te raken en zijn overvolle maag te ledigen. Daarna vult hij zich opnieuw met onmacht. Nog eventjes denkt hij aan zijn talrijke goden, en kort daarna valt hij in slaap.

lees ook