Eén op de vijf Belgische gezinnen leeft in energiearmoede

Zowat één op de vijf Belgische gezinnen (21,3 procent) leeft in een situatie van energiearmoede. Dat blijkt uit de eerste barometer van het Platform tegen Energiearmoede van de Koning Boudewijnstichting (KBS).
McPHOTO / INSADCO / Bilderbox

Enerzijds geeft 14 procent van de Belgische gezinnen een te groot deel van het beschikbare inkomen aan energiekosten. Dit is de zogenoemde "gemeten energiearmoede" bij gezinnen die maandelijks 61 euro uitgeven boven het aanvaardbaar bedrag op basis van hun inkomen. Gezinnen zonder arbeidsinkomsten zijn het meeste kwetsbaar, maar ook 9 procent van de gezinnen met één arbeidsinkomen valt hieronder.

En dan is er 4,6 procent die veel minder aan energie uitgeeft in vergelijking met gezinnen in een gelijkaardige situatie. Dit is de zogeheten "verborgen energiearmoede". Zij betalen ongeveer 94 euro per maand minder dan de referentiegezinnen.

Volgens onderzoeker Bart Delbeke proberen de mensen in die laatste groep hun verbruik zo laag mogelijk te houden. "Dit kan allerlei oorzaken hebben, bijvoorbeeld angst voor een te hoge factuur", vertelt hij aan onze redactie. "Mensen zetten hun verwarming veel lager, schakelen die uit of zetten die enkel op bij bezoek. Ze hanteren ook andere strategieën, bijvoorbeeld enkel één kamer van het huis verwarmen en daarin dan permanent leven en zelfs slapen. Sommigen kijken geen tv of luisteren niet naar de radio uit schrik dat de elektriciteitsfactuur te hoog oploopt.'

Tot slot is er nog de "subjectieve energiearmoede": bijna 3 procent van de gezinnen, die niet onder de vorige categorieën vallen, heeft het financieel moeilijk om de woonst te verwarmen.

Geografische verdeling

Sinds 2009 is de situatie qua energiearmoede niet verbeterd. Vooral in Vlaanderen en Wallonië is de subjectieve energiearmoede sterk gestegen en hebben steeds meer gezinnen het moeilijk om hun verwarmingsfactuur te betalen.

In het Brussels gewest is de verborgen armoede veel hoger dan in de andere gewesten. Niet alleen zitten meer huurders in energiearmoede, ook zijn de alleenstaanden en eenoudergezinnen meer vertegenwoordigd in de steden, en die behoren tot de risicogroepen. Het grootste aantal getroffen gezinnen woont in Wallonië.

Methodiek

De methode voor de Barometer Energiearmoede werd ontwikkeld door de UA en de ULB. De gegevens werden gehaald uit de Europese enquête naar de inkomens en levensomstandigheden (EU-SILC), waaraan in België 6.000 gezinnen deelnamen.

Het Platform Energiearmoede wordt beheerd door de KBS en bestaat uit bedrijven uit de energiesector, belangenorganisaties, OCMW's, de verenigingen voor steden en gemeenten, academische experts en vertegenwoordigers van de gebruikers, eigenaars en huurders.