Mijnafval kleurt nu ook Braziliaanse kustwater bruin

Twee weken na de dambreuk aan een ijzerertsmijn in het zuidoosten van Brazilië heeft zowat 50 miljoen kubieke meter mijnafval via de Rio Doce de kust van de Atlantische Oceaan bereikt. Een wolk van modder en mijnafval kleurt het blauwe zeewater bruin. Het afval dreigt ook een reservaat van de bedreigde lederschildpad aan te tasten.

De Fundaõdam aan de ijzerertsmijn brak op 5 november. Een enorme modderstroom overspoelde de hele streek stroomafwaarts en zocht via de Rio Doce zijn weg voort tot aan de kust van de Atlantische Oceaan, in de staat Espirito Santo.

Zaterdagnamiddag begon de monding van de rivier bruin te kleuren. Een dag later begonnen de eerste dode vissen boven te drijven. Op onderstaand filmpje op de website van The Guardian is goed te zien hoe een wolk van modder en mijnafval het blauwe zeewater aan de Braziliaanse kust bruin kleurt.

"Ik weet niet wat te zeggen. Dit is gewoon verschrikkelijk. Het is een ramp", vertelde Joca Thome, de nationale coördinator voor de bescherming van het mariene leven, aan de pers nadat hij over de monding was gevlogen. "Het lijkt op bruine gelatine die zich over de zee verspreidt."

De overheid heeft de opdracht gegeven om de monding te verbreden zodat het afval zo snel mogelijk zijn weg naar de zee zou vinden, in de hoop dat het zoutgehalte en de massa water de smurrie zo snel mogelijk uitdunt.

Bedreigde lederschildpadden in gevaar

Volgens schattingen door het Braziliaanse ministerie van Leefmilieu bestaat het gevaar dat het tij de smurrie over een lengte van 9 kilometer langs de kust zal verspreiden.

Daardoor komt het Comboiosnatuurreservaat in gevaar, een van de weinige nestgebieden van de al bedreigde lederschildpad aan de Braziliaanse kust. De lederschildpad is met een schildlengte van 2,4 meter de grootste schildpad ter wereld en is een beschermde diersoort.

650 km rivierwater vervuild

De dambreuk heeft de voorbije twee weken al heel wat schade aan mens en milieu aangericht. De modder heeft verschillende gemeenschappen in de regio Minas Gerais overspoeld. Al zeker twaalf mensen kwamen daarbij om. Elf anderen zijn nog steeds vermist.

Van de dam tot aan de monding van de Rio Doce in de Atlantische Oceaan heeft naar schatting 50 miljoen kubieke meter smurrie over een lengte van 650 kilometer rivierwater vervuild. Een grote hoeveelheid waterfauna en flora is daarbij gedood, door een aanzienlijke vermindering van zuurstof in het water.

Sinds de dambreuk heeft de overheid de bevolking in de regio ook verboden om nog gebruik te maken van het rivierwater. Honderdduizenden mensen zijn daardoor al twee weken afhankelijk van water uit flessen.

300 miljoen dollar

De ijzerertsmijn wordt uitgebaat door Samarco, een joint venture tussen het Braziliaanse bedrijf Vale en het Engels-Australische bedrijf BHP Billiton.

Samarco heeft na de dambreuk een som van ongeveer 250 miljoen euro beloofd om de vervuiling op te kuisen en als schadevergoeding. Het Braziliaanse federale milieuagentschap legt het bedrijf ook een boete op van 62 miljoen euro.