Bourgogne- en Loirewijn in België: ja, maar ...

Produceren we de komende jaren Bourgogne- of Loirewijnen in België? De klimaatopwarming biedt extra mogelijkheden aan de Belgische wijnbouwers. Ook wijnspecialist Alain Bloeykens ziet kansen, maar waarschuwt tegelijk. Want niets is zo eenvoudig als het op het eerste gezicht lijkt.

Laten we er vanuit gaan dat de temperatuur tegen het einde van deze eeuw gemiddeld 2 à 3 graden hoger zal liggen, zoals uit veel wetenschappelijke projecties blijkt. Wijnen uit Frankrijk zouden dan, eenvoudig gezegd, naar het noorden kunnen opschuiven.

"Wat nu in de Bourgogne en delen van de Loirestreek wordt geproduceerd, zou dan ook in Vlaanderen kunnen", zegt Bloeykens. "Een lichtvoetige pinot noir bijvoorbeeld zou het hier uitstekend kunnen gaan doen." 

Wijnkenner Jeroen Schoevaerts, die wijnen inkoopt, bevestigt: "Wijnen uit de Bourgogne, de Loire, of het noorden van Frankrijk, zoals een chablis of een chardonnay, kunnen naar hier komen. Zuid-Franse wijnen denk ik niet. Als die hier zouden kunnen gedijen, dan zullen we hier niet meer rondlopen." 

Het wijnjaar van de eeuw?

Vlaanderen dat uitpakt met Franse wijnen: het klinkt aanlokkelijk, maar Bloeykens plaatst meteen enkele kanttekeningen. "Je kan dan wel zeggen dat het enkele graden opwarmt, het is ook belangrijk dat het klimaat binnen een seizoen stabiel blijft." Geen te grote wisselingen tijdens de zomermaanden, geen overstromingen of te zware onweders dus. En dan is er nog de maand september.

"Dit jaar, na de warme juni- en julimaand, zei iedereen "dit wordt het wijnjaar van de eeuw" maar wat bleek? September was minder goed, terwijl dat net de belangrijkste maand is voor de druiven. Dan komen ze tot hun volle rijpheid."

Nazomer

De laatste cyclus van 3 à 4 weken is primordiaal voor de kwaliteit. "Het gaat niet alleen om de hitte, een goede nazomer is heel belangrijk", vult Bloeykens aan. Een wispelturiger klimaatpatroon, met uitschieters in positieve of negatieve zin binnen een seizoen, of zware regen, kan spelbreker zijn.

"Ik ken een Oostenrijkse wijnbouwer die na een tegenslag deze lente 85 procent van zijn druiven kwijt was. Of een chablis-boer die na een ferme hagelbui in september de helft van zijn oogst in rook zag opgaan. Die mensen zijn ertegen verzekerd, maar die verzekeringen dreigen onbetaalbaar te worden", waarschuwt Schoevaerts.

Witte wijn en schuimwijn

Vlaanderen is nu al goed bezig, zegt Bloeykens, met witte wijn en schuimwijn. Rode wijn blijft wel nog een heikel punt. Dat ligt wat moeilijker, omdat het daarvoor eigenlijk nog te koud is.

Heeft de Vlaamse wijn dan een mooie toekomst, met de opwarming van de aarde? "De klimaataanzet kan misschien dienen om potentiële investeerders te overtuigen." Want net die investeringen ziet Bloeykens als een grote uitdaging. "Zonder overheidssteun zie ik weinig beweging komen." De wijngebieden in Vlaanderen zijn relatief klein, maar de vaste kosten blijven.

Toch zijn er mogelijkheden, want met de knowhow zit het goed: "De wijnbouwers bij ons zijn steeds beter geschoold."

Hoe warmer, hoe "straffer"

Het warmere klimaat triggert intussen andere uitdagingen voor wijnbouwers wereldwijd. Want hoe warmer het is, hoe meer suiker er in de druiven zit, en hoe meer alcohol in het eindproduct. "In het zuiden vechten de planten tegen de UV-stralen van de zon, waardoor de schil dikker wordt. De suiker in de druif is vrij snel rijp, sneller dan de rest van de vrucht", legt Schevaerts uit.

Bloeykens: "In Bordeaux wordt nu al geëxperimenteerd met druiven die niet in het decreet staan. Het gaat om soorten die beter bestand zijn tegen de hitte. Want terwijl je in Argentinië je wijnranken hoger kan gaan zetten op een heuvel, kan je dat op andere plaatsen niet."

"Onze grootvaders dronken een andere Bordeaux"

Bepaalde wijnen bevatten nu al meer alcohol: "Onze grootvaders dronken een Bordeaux met 12 procent alcoholvolume. Nu zitten we aan 14,5 tot 15 procent. Dan zijn er witte wijnen uit de Elzas die tot 16 procent alcohol bevatten. Dan spreek je bijna over een Porto", zegt Bloeykens.

"Het wordt moeilijker om de wijn drinkbaar te houden", zegt Schoevaerts. Ook hij heeft het over hogere alcoholvolumes, die richting een Porto gaan. "Wijnen kunnen ook zoeter worden, met meer suikers erin. Wereldwijd zie ik geen voordelen, behalve dus voor landen of gebieden die nu net dat graadje te weinig hebben, zoals Zuid-Engeland, België en delen van Duitsland. De hitte en de droogte zijn nu al een probleem in Spanje en Portugal."