Risico op kanker stijgt bij vrouwen, sterfte daalt vooral bij mannen

In 2025 zullen vrouwen nagenoeg evenveel risico lopen op kanker als mannen. Dat komt vooral omdat longkanker jaar na jaar blijft toenemen bij vrouwen die gerookt hebben. Dat blijkt uit een nieuwe prognose van de Stichting Kankerregister. Tegelijk daalt de sterfte door kanker, maar veel sneller bij mannen dan bij vrouwen.
Science Photo Library

Over tien jaar zal ons land bijna 78.000 nieuwe kankerdiagnoses per jaar optekenen. Dat is een stijging met 19 procent. Dat het aantal gevallen toeneemt, komt in de eerste plaats omdat onze bevolking groeit en vooral ook vergrijst. Want hoe ouder we worden, hoe meer risico we lopen op kanker. Maar er is meer aan de hand.

Meer longkankers bij vrouwen

Als we de groei en vergrijzing van de bevolking in rekening brengen, daalt het risico op kanker met ruim 0,5 procent per jaar bij mannen. Maar dat risico stijgt juist jaar na jaar met 1 procent bij vrouwen. En dat heeft vooral te maken met de opmars van longkanker bij vrouwen.

“Vrouwen zijn later beginnen roken dan mannen en maken daardoor nu een inhaalbeweging”, zegt Liesbet Van Eycken van het Kankerregister. “Dat zien we in de stijgende cijfers voor kankers die met roken te maken hebben: in de eerste plaats longkanker, maar ook bijvoorbeeld mond- en keelkanker.”

Minder prostaatkankers

Het risico op kanker stijgt dus duidelijk bij vrouwen, maar daalt licht bij mannen. Bij mannen ligt het aantal longkankers erg hoog, vergeleken met andere Europese landen. En het ligt ook ruim dubbel zo hoog als bij vrouwen. Maar het aantal longkankers bij mannen daalt wel jaar na jaar, anders dan bij vrouwen dus.

En belangrijker nog is de daling van het aantal prostaatkankers. “Vanaf de jaren negentig zijn we prostaatkanker actief gaan opsporen met een bloedtest. Daardoor is het aantal gevallen meteen gaan stijgen tot 2005”, legt Van Eycken uit. “Maar daarna zet zich een daling door. En dat komt omdat een heleboel prostaatkankers al eerder zijn gevonden.”

Leeftijdsverschillen

Voor mannen in ons land is het risico op kanker nu nog 16 procent groter dan voor vrouwen. Maar in 2025 ziet het plaatje er anders uit. Want over tien jaar verwacht het Kankerregister ruim 39.000 nieuwe diagnoses per jaar bij mannen, tegen goed 38.000 nieuwe gevallen bij vrouwen. Het risico op kanker is dan voor vrouwen bijna even groot geworden als voor mannen.

Maar het risico verschilt wel nog met de leeftijd. Tot 50 jaar lopen vrouwen een dubbel zo hoog risico op kanker als mannen. Dat komt omdat borstkanker, baarmoederhalskanker, melanomen en schildklierkanker net ook voorkomen bij jongere vrouwen.

Na 50 gaan mannen meer risico lopen op kanker, en als ze 70 zijn, is hun risico dubbel zo hoog als bij vrouwen. Dat komt omdat prostaatkanker en longkanker relatief veel voorkomen bij oudere mannen.

Minder sterfte, vooral bij mannen

Het goede nieuws is dat er minder mensen overlijden aan kanker. “De geneeskunde gaat erop vooruit in haar kennis van de verschillende soorten tumoren. En ze kan daarop inspelen met aangepaste en verbeterde behandelingen op het vlak van bestraling, chemotherapie, chirurgie en doelgerichte medicatie”, zegt Liesbet Van Eycken van het Kankerregister. “Daar komt nog bij dat we een aantal kankers vroegtijdig opsporen, met minder sterfte tot gevolg”.

Het aantal overlijdens door kanker ligt nu bij mannen nog ruim de helft hoger dan bij vrouwen. Maar bij mannen daalt de sterfte wel drie keer zo snel. “We zien jaar na jaar een duidelijk dalende trend van longkanker bij mannen”, legt Van Eycken uit. “En omdat het een kanker is met een vrij sombere prognose, heeft die daling meteen een positieve impact op de sterfte bij mannen.”

Meer dan ooit preventie

Minder sterfte door kanker betekent meteen ook dat meer mensen kanker overleven. Volgens de laatste cijfers zijn meer dan vijf op de tien Vlaamse mannen nog in leven, tien jaar nadat ze kanker hebben gekregen. En dat geldt zelfs voor ruim zes op de tien Vlaamse vrouwen.

“Als we het aantal overlijdens door kanker verder willen verminderen, moeten we meer dan ooit inzetten op preventie”, beklemtoont Liesbet Van Eycken. “We kunnen met name de hoge sterfte door longkanker verder terugdringen door jongeren van het roken af te houden en door rokers aan te moedigen om te stoppen. Dat is meer dan ooit de boodschap.”