Onderhandelaars gaan de nacht in zonder klimaatakkoord

De 195 landen die deelnemen aan de internationale klimaatconferentie in Parijs hebben hun deadline niet gehaald. Een nieuw globaal klimaatakkoord, waarover al bijna twee weken onderhandeld wordt, zal in het beste geval voor morgen zijn.

Het wordt hoe dan ook een nacht doorwerken. De Franse minister van Buitenlandse Zaken Laurent Fabius is ervan overtuigd dat hij tegen morgen 9 uur een tekst zal kunnen voorleggen, die door iedereen zal worden goedgekeurd. Maar zover is het nog niet.

Vandaag zijn er al de hele dag bilaterale en groepsgesprekken geweest - achter gesloten deuren - met de landen die het moeilijkst doen. Dat zijn vooral de opkomende industrielanden, zoals India en China. Zij vormen een tussengroep tussen de rijke landen, die te veel fossiele brandstoffen gebruiken, en de arme landen, die ook in toekomst zulke brandstoffen willen gebruiken om te kunnen groeien.

Groeilanden tegen arm en rijk

China heeft de EU en de VS voorbijgestoken op het vlak van CO2-uitstoot. Ook India zit wat dat betreft in stijgende lijn. Per inwoner is de CO2-uitstoot in die landen wel nog altijd kleiner dan in de VS en de EU. De groeilanden zijn daarom weigerachtig om veel extra inspanningen te leveren. Ze verwijzen daarbij ook naar de uitstoot van de ontwikkelde landen in het verleden.

Op die manier is in Parijs merkwaardig genoeg een coalitie ontstaan tussen enerzijds de arme landen en de rijke landen, zoals de VS en de Europese lidstaten, en anderzijds de groeilanden, zoals China en de VS. De verdeling van de inspanningen is meteen ook het belangrijkste knelpunt in het bereiken van een akkoord.

Unaniem akkoord nodig

Zelfs al is er morgenochtend een akkoord, dan nog zal een aantal landen wellicht bezwaar maken tegen enkele punten. Er zal dan nog een dag extra moeten onderhandeld worden. Om tot een klimaatakkoord te komen, is volledige unanimiteit vereist. Met andere woorden: als er één land dwars ligt, is er geen akkoord.

De rol van de Belgische ministers (foto) in het onderhandelingsproces is overigens miniem, want de Europese Unie onderhandelt voor de lidstaten.