Maak de vakantie vrij! - Maja Wolny

Binnenkort begint de kerstvakantie. De mooiste tijd van het jaar, volgens velen. Maar ook de duurste. De periode tussen Kerst en Nieuw en andere vakantietijden kosten steeds meer, want we willen allemaal meer kwaliteitsvolle vrije tijd. Wie betaalt de hoogste prijs?

Maja Wolny is een Pools-Belgische auteur en journaliste die sinds 2002 in België verblijft. Ze schrijft een tweewekelijkse blog voor deze site.

Winkeliers, koks, kappers, schoonheidsspecialisten, restauranthouders, slagers en bakkers hebben het straks bijzonder druk. Want iedereen wil bepaalde goederen of diensten tegen een strenge kerstdeadline. Dat creëert schaarste. En navenante prijzen.

Zelfs in de magische kerstperiode wordt er geen extra tijd bijgemaakt. Er wordt ons verteld dat we tijd voor iets moeten maken of dat we gewoon de tijd moeten nemen. Maar de week duurt niet meer dan zeven dagen en elke dag duurt exact vierentwintig uur. Hoewel we die cijfers niet kunnen veranderen, kan het misschien lukken om de tijd te heroveren. Om ons te bevrijden van de afspraken die de maatschappij heeft uitgevonden, los van natuurlijke zontijden en getijden.

Heilige schooltijd

Iedereen die schoolgaande kinderen heeft, kent het fenomeen. Plots kan je niet meer zelf beslissen dat je met je gezin voor een weekendje er op uit trekt, bijvoorbeeld van donderdag tot zondag. De schoolplicht is een zware plicht. Voor de kinderen en voor de ouders. De schoolkalender bepaalt het ritme van het gezinsleven. Het moment van de wekker, de duur van het ontbijt, het avondeten, de hobby’s, de familiebezoeken.

Vroeger lag de verantwoordelijkheid voor de kinderen volledig bij hun ouders. Nu moeten de ouders zich aan de agenda van de kinderen aanpassen.

Vorig jaar kregen we een brief van het CLB. Het schrijven meldde ietwat bozig dat onze kinderen reeds vijf halve schooldagen hadden gemist. Dat kwam niet als een verrassing. We hadden de kinderen inderdaad zelf van school gehaald op die vijf vrijdagnamiddagen. We moesten een ziek familielid bezoeken in een verre uithoek van het land. Als we na de schooltijd, dus ten vroegste om 15 uur, waren vertrokken, dan zaten we hopeloos klem in de file en zouden we te laat in het ziekenhuis zijn gearriveerd. We wilden de zieke graag op vrijdag bezoeken, want op zaterdag en zondag kreeg hij al veel bezoek. Het waren juist die weekdagen die eenzaam aanvoelden en veel te lang duurden.

De heilige schooltijd, de levensuren van de kinderen tussen acht ’s ochtends en vier in de namiddag, is van de meeste ouders afgenomen. Dan zijn we gescheiden door het schoolpoortje en de kantoormuren. Hoe ziet mijn dochter er om tien uur uit? Is ze dan slaperig? Of kreeg ze net honger? Geen idee. Behalve natuurlijk op vakantie. Dan brengen we de tijd samen door. Zoals mijn kind het treffend zei op de camping in Schotland, bij het gezellig kampvuurtje waar we zalm bakten: ‘Het is zo leuk op vakantie, mama. We kunnen elkaar beter leren kennen’.

Helaas is het voor veel gezinnen onmogelijk geworden om de vakantie met hun kinderen te spenderen. In veel sectoren is verlof tijdens de schoolvakantie geen evidente zaak. Mijn vriendin is alleenstaande moeder en Diensthoofd Cultuur in een kleine gemeente. Precies tijdens de schoolvakanties heeft ze het extra druk. Dus gaat haar zoontje telkens alleen op allerlei kampjes. Die worden dan ook begeleid door mensen die zelf geen mogelijkheid hebben om op vakantie te gaan. Mensen die in de horeca werken in toeristische plekken klagen vaak dat ze in de vakantieperiodes te veel werk hebben, terwijl kort daarna de hele handel stil valt.

Overgeorganiseerd

Waarom zou in België geen mobiele vakantiekalender mogen bestaan? In Nederland worden enkel de data van de zomervakantie door de minister vastgesteld.

De overige vakanties, met name de herfst-, Kerst-, voorjaars- en meivakantie mogen de scholen zelf kiezen. In veel andere Europese landen worden de vakanties gelijkaardig georganiseerd: per type school, per regio of per provincie. In Polen werden de schoolvakanties, net zoals nu nog steeds in België het geval is, lange tijd centraal vastgelegd. In 2003 hebben de Polen hun vakanties bevrijd. Het resultaat? Betaalbare prijzen, grotere beschikbaarheid van de infrastructuur, tevredenheid van de toeristische sector en van de ouders.

Neem bijvoorbeeld de prijzen van de gemiddelde skiverblijven in Frankrijk tijdens de Krokusvakantie. Vergelijk de prijs ervan met hetzelfde verblijf een week voor of na de vakantie: vaak is het prijsverschil gewoon honderd procent. Zeker in de hotels die met Belgische reisorganisaties samenwerken. Boek je vluchten vanuit Zaventem tijdens het eerste weekend van de schoolvakanties? Dat is ook dubbel betalen dan een paar dagen later of vroeger. Er wordt flink geprofiteerd van onze overgeorganiseerde samenleving.

De Britse auteur Graham Greene schreef ooit: “Niemand keert terug van een lange reis zoals hij vertrokken is”. Ik zou heel graag aan mijn kinderen een stuk van de wereld laten zien zonder te hoeven letten op de schoolagenda. Gewoon betaalbare tickets en hotels boeken en wegwezen. Onze tijd nemen om andere landen en culturen te ontdekken. Dat is ook heel leerrijk. Even leerrijk als naar school gaan. Of misschien zelfs nog meer, in deze wereld vol interculturele misverstanden.

lees ook