"Organiseer eerstelijnsadvies, dan vermijd je geronsel"

Staatssecretaris voor Asiel Theo Francken (N-VA) klaagt de praktijken aan van advocaten die bij de Dienst Vreemdelingenzaken cliënten ronselen. "Ze staan er zelfs met busjes", luidt het. "Dat wordt dan ook goed betaald." Antwerps stafhouder Kati Verstrepen spreekt dat tegen. "Van asielzoekers pro Deo te verdedigen, word je niet rijk, van geen enkele pro-Deozaak, trouwens." Verstrepen benadrukt nogmaals de noodzaak aan een dienst voor gratis juridisch eerstelijnsadvies bij Vreemdelingenzaken. "Zo kan je malafide ronselpraktijken voorkomen."

In Het Laatste Nieuws klaagt staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) aan dat advocaten volop cliënten ronselen onder asielzoekers aan de Dienst Vreemdelingenzaken in Brussel, wat indruist tegen de deontologische code van advocaten. Volgens het kabinet is er zelfs sprake van busjes die staan te wachten tot er asielzoekers buitenkomen.

Op de vraag of met die zaken dan zoveel te verdienen valt dat ronselen loont, antwoordt Francken in de krant dat hij meent van wel. "Dat is goed betaald. Als pro-Deoadvocaat van een echtscheidingszaak - waar je veel tijd in stopt - krijg je voor sommige procedures evenveel punten als een beroep bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen, terwijl dat laatste voor sommige kantoren maar copy-paste is. Nul werk hebben ze eraan."

"Beter betaald dan een echtscheidingszaak? Eigenlijk even slecht"

"Ik ben stafhouder in Antwerpen, ik ken de Brusselse situatie niet, maar als het effectief zo is dat er actief geronseld wordt, met busjes, dat kàn niet. Laat dat duidelijk zijn. Dat moet gemeld worden aan de Brusselse stafhouder zodat zij maatregelen kan nemen", zegt Antwerps stafhouder Kati Verstrepen, advocate gespecialiseerd in asiel- en migratierecht, aan onze redactie. Ze spreek echter tegen dat er veel geld mee te verdienen valt.

"Mensen die een asielaanvraag indienen, hebben recht op juridische bijstand. Doorgaans krijgen ze die pro Deo, omdat ze meestal niet bepaald veel geld (meer) hebben als ze hier aangekomen zijn. Justitie heeft een budget om pro-Deoadvocaten te betalen, daarvoor werkt men met punten. Elke pro-Deoprestatie levert punten op. Op het einde van het jaar worden alle pro-Deopunten verzameld en berekent Justitie op basis van het beschikbare budget de financiële waarde van 1 punt. Om advocaten uit te betalen, kijkt Justitie vervolgens naar hun puntensaldo."

Voor een asieldossier krijg je 15 punten. Stel: 1 punt is 25 euro waard, dan levert dat dossier 375 euro op. Bruto, de kosten en belastingen moeten er dan nog af. "Je krijgt dat geld ook pas als de zaak volledig afgerond is, dus als er een definitieve beslissing is. Als ik in 2015 een asieldossier open en er voor eind 2016 een beslissing valt, word ik daarvoor ten vroegste pas in juni 2017 betaald. Valt de beslissing in januari 2017, dan krijg ik mijn geld pas ten vroegste in juni 2018."

"Wordt een vreemdelingenzaak pro-Deo goed betaald? Als je goed en degelijk werk wil leveren, waar ik toch van uit ga, neen. Wordt het beter betaald dan een echtscheidingszaak? Ik zou zeggen, even slecht. Het jammere is dat alle pro-Deozaken abominabel slecht betaald worden. Wij ijveren al jaren voor een betere financiering."

"Organiseer eerstelijnsadvies bij Vreemdelingenzaken"

Stafhouder Verstrepen vermoedt dat veel advocaten bij de Dienst Vreemdelingenzaken vooral uit idealisme handelen. "Ze zijn zeer geëngageerd, zien die beelden, willen iets doen, maar in plaats van soep en brood uit te delen, gaan ze naar daar om gratis juridisch advies te verstrekken. Daar is op zich niks mis mee, maar actief ronselen om die mensen aan zich te binden als betalend cliënt, dat kan natuurlijk niet."

Het is een dunne lijn tussen gratis juridisch advies geven tot je ervoor laten betalen. "Eerlijk gezegd kon je de problematiek van malafide ronselaars al op voorhand voorspellen", zegt Verstrepen. "Toen de asielcrisis proporties begon aan te nemen, heb ik als stafhouder van de Antwerpse balie aan de Orde van Vlaamse Balies voorgesteld om bij Vreemdelingenzaken gratis eerstelijnsavies te organiseren. Die mensen hebben nood aan juridische hulp en advies: hoe werkt een asielprocedure, waar kan ik nu terecht... Maar de Orde is daar niet op ingegaan."

"Als nu individuele advocaten met malafide bedoelingen cliënten zouden proberen te ronselen bij asielzoekers, is dat mogelijk een voldoende groot signaal voor de Orde van Vlaamse Balies om het voorstel opnieuw te bekijken."