Gemeenten willen meer ondersteuning voor opvang asielzoekers

Steden en gemeenten luiden de alarmbel over de opvang van asielzoekers. Binnenkort weten ze hoeveel mensen ze moeten opvangen, maar het is nog altijd niet duidelijk hoe en wanneer de Vlaamse regering het geld daarvoor zal verdelen. En dat terwijl ze nu al botsen op drempels om die opvang goed te kunnen organiseren. "Vlaanderen heeft 20 miljoen euro uitgetrokken, maar dat zal wellicht niet genoeg zijn", zegt de Vlaamse Vereniging voor Steden en Gemeenten.

De Vlaamse steden en gemeenten leveren een extra inspanning om de asielzoekers die de laatste maanden in ons land aangekomen zijn, op te vangen. Een dezer dagen krijgen ze te horen hoeveel mensen ze elk gaan opvangen, nu al bereiden ze zich voor op de integratie. Ze botsen daarbij op verschillende problemen. De Vlaamse regering moet dringend duidelijkheid verschaffen over de middelen die de steden en gemeenten gaan krijgen, is de boodschap.

  • Communicatie is zo'n pijnpunt. In bijna de helft van de lokale opvanginitiatieven (LOI's) van de OCMW's is een op de vijf mensen analfabeet of laaggeletterd. Waar mogelijk wordt Engels of Frans gesproken, 85 procent van de OVMW's doet een beroep op sociale tolken. Er is echter een tekort aan tolken Arabisch, waardoor de gemeenten een beroep moeten doen op een vertaalsite of een andere asielzoeker. Geen ideale situatie. Er moeten meer sociale tolken komen én bovendien moeten er meer cursussen Nederlands ingericht worden.
  • Gemeenten hebben het ook moeilijk om goede huisvesting te vinden. Wie erkend wordt als asielzoeker, heeft twee maanden de tijd om het lokale opvanginitiatief van het OCMW te verlaten. Veel te kort, vinden de OCMW's. Op die termijn vind je geen betaalbare woning, zeker de gezinnen niet. Tegen eind 2016 zullen de OCMW's naar schatting meer dan 22.000 mensen moeten opvangen. Om te vermijden dat de opvangplaatsen bezet worden door erkende asielzoekers, moet Vlaanderen werk maken van betaalbare huisvesting.
  • OCMW's beklemtonen ook dat asielzoekers nood hebben aan degelijke psychosociale begeleiding. Velen hebben traumatische ervaringen achter de rug.
  • Ook voor activering moet Vlaanderen zijn expertise erkennen en inzetten. Mensen kampen met onvoldoende talenkennis, problemen bij de gelijkschakeling van diploma',s culturele verschillen en discriminatie.

"De vraag is of 20 miljoen euro genoeg zal zijn"

"De Vlaamse regering verklaarde eind september dat ze 20 miljoen euro zou vrijmaken voor de lokale besturen om de asielcrisis aan te kunnen, maar we weten nog altijd niet wanneer of hoe dit geld over de steden en gemeenten verdeeld wordt", zegt Nathalie Debast van de Vlaamse Vereniging voor Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) in "De ochtend" op Radio 1.

"We weten ook nog niet wat Vlaanderen concreet verwacht dat de lokale besturen met dat geld zullen doen. De gemeenten zijn nu vooral bezig met het organiseren van die opvang, maar we weten ook dat de mensen die in die opvang terechtkomen, een grote kans op erkenning hebben. Daarom moeten de gemeenten ook zeer snel werk maken van integratie."

Volgens Debast is extra geld nodig voor huisvesting en communicatie, maar er moet vooral dringend meer duidelijkheid komen over de financiële middelen. "De lokale besturen staan voor een uitdaging, we willen onze rol spelen, het zal ook daar moeten gebeuren, maar we kunnen dit niet alleen. We moeten sneller weten wat er precies komt en hoe we ons kunnen organiseren. Gemeenten moeten ook wat autonomie daarover krijgen, zo dat ze zelf kunnen bekijken wat hun eigen noden zijn en daarvoor oplossingen zoeken met lokale partners."

"20 miljoen euro, het is een begin en daar zijn we blij mee, maar de vraag is of dat genoeg zal zijn. Wellicht niet."