"Sanctiemogelijkheden CREG onvoldoende effectief en afschrikkend"

De wettelijke sanctiemogelijkheden van energieregulator CREG schrikken onvoldoende af en zijn te weinig effectief. Dat benadrukt het Rekenhof na een doorlichting. Bovendien verhindert een lacune in de wetgeving de uitoefening van de inspectiebevoegdheden door de energiewaakhond.

De CREG beschikt op papier over uitgebreide inspectiebevoegdheden om overtredingen op te sporen op de Gas- en Elektriciteitswet en de Europese REMIT-verordening. Indien ze aangeduid zijn als officier van de gerechtelijke politie, mogen de personeelsleden onder meer gebouwen betreden tijdens de openingsuren, documenten en voorwerpen in beslag nemen en in bepaalde gevallen ook een overzicht van telefoon- en dataverkeer eisen.

Door juridische problemen heeft de CREG die bevoegdheden van de gerechtelijke politie echter nog niet uitgeoefend. De bevoegdheden van de CREG en van onderzoeksrechters - die betrokken moeten worden wanneer de CREG daden stelt die kenmerken zijn van een huiszoeking of van het afluisteren van telefoons - blijken immers niet goed aan te sluiten.

Voorts zijn ook de sanctiemogelijkheden onvoldoende effectief. "De wettelijke omkadering van de administratieve boetes en dwangsommen is zo strikt dat de maatregel niet effectief kan worden toegepast en potentiële overtreders niet afschrikt", oordeelt het Rekenhof.

De Europese regels bepalen dat de CREG transmissiesysteembeheerders boetes tot 10 procent van hun jaaromzet zou opleggen, maar de Belgische wetgeving beperkt dat tot maximaal 2 miljoen euro of 3 procent van de jaaromzet op de Belgische markt als dat bedrag hoger is. Bovendien kan de CREG enkel sancties opleggen aan wie in België gevestigd is en kan ze pas administratieve geldboetes en dwangsommen eisen nadat de betrokkene de kans heeft gekregen de situatie te regulariseren. "Dit ondergraaft de effectiviteit en het afschrikkende karakter", besluit het Rekenhof. "De overtreder heeft immers steeds een uitweg als hij wordt betrapt."

In een reactie zegt Energieminister Marie Christine Marghem (MR) dat ze zal onderzoeken hoe ze de sanctiebevoegdheden van de CREG kan verbeteren. En ze onderstreept het belang om de onderzoeksbevoegdheden duidelijk te omkaderen.