Industrie heeft plan om zelf zwerfvuil aan te pakken

De verpakkings- en voedingsindustrie, de distributiesector en Fost Plus zullen de komende 7 jaar elk 9,6 miljoen euro op tafel leggen om de hoeveelheid zwerfvuil in Vlaanderen aan te pakken. Fost Plus, Comeos en Fevia hebben daarover een akkoord ondertekend met Vlaams minister van Leefmilieu Joke Schauvliege (CD&V). Op die manier probeert de industrie de eventuele invoering van statiegeld op blikjes en plastic flessen, die er pas ten vroegste vanaf 2018 kan komen, af te wenden.

"De aanpak van het zwerfvuil is een van de speerpunten in mijn beleid", liet Schauvliege optekenen bij de ondertekening van het akkoord met Comeos, Fevia en Fost Plus. "Sensibilisering heeft tot nog toe te weinig geleverd", en dus moet er meer gebeuren. De industrie heeft nu een plan op tafel gelegd waarmee zwerfvuil tegen 2022 fors moet verminderen. Tot die tijd zal de sector daarin elk jaar 9,6 miljoen euro investeren.

Het plan legt concrete doelstellingen op. Zo moet tegen 2022 de totale hoeveelheid zwerfvuil met 20 procent dalen in vergelijking met 2014. Op de drie plaatsen waar het meeste zwerfvuil achtergelaten wordt -snelwegparkings, stopplaatsen van openbaar vervoer en ophaalplaatsen voor afval- moet de hoeveelheid zwerfvuil zelfs met 65 procent verminderen.

De komende weken wordt het plan concreter uitgewerkt, met aandacht voor infrastructuur, participatie van de burger, handhaving, communicatie en omgevingsfactoren, schrijft Het Nieuwsblad. Het plan is niet vrijblijvend: begin 2018 worden de resultaten geëvalueerd. Daarvan hangt af of al dan niet statiegeld op blik en plastic flesjes zal worden ingevoerd, zegt minister Schauvliege.

Schauvliege liet eerder al het effect van een eventuele invoering van statiegeld onderzoeken. Daaruit blijkt dat dat het zwerfvuil effectief zou doen verminderen. Het drukt ook de opruimkosten voor de overheid en er kan ook meer materiaal gerecycleerd worden. Juridisch en operationeel is het wel moeilijk in te voeren omdat er veel overleg met en tussen de gewesten en federale overheid nodig zou zijn. Pas ten vroegste in 2018 zou het kunnen.

"Beter het probleem bij de bron aanpakken"

De Bond Beter Leefmilieu (BBL) en de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) hebben bedenkingen bij het plan om zwerfvuil te doen verminderen.

De BBL noemt het "een beproefde vertragingstactiek van de verpakkingsindustrie". "Dit is een voortzetting van het huidige beleid waarvan juist het effect ter discussie staat. De vraag is of nog meer communicatiecampagnes en opruimacties nuttig zijn. Men zou het probleem beter bij de bron aanpakken door statiegeld in te voeren. Wanneer een flesje of blikje geld waard is, zal niemand het nog weggooien", zegt Rob Buurman van de BBL.

De VVSG "vindt het goed dat de producenten meer verantwoordelijkheid opnemen, maar betwijfelt of de nieuwe aanpak tot een daling van de hoeveelheid zwerfvuil zal leiden", luidt het in een mededeling. De VVSG vraagt onder meer een onafhankelijke evaluatie en vraagt zich af "welke stok" de minister achter de deur heeft als de doelstellingen niet worden gehaald.