Kamp Calais is een absurd kamp - Luckas Vander Taelen

Hoe absurd is het om grote vluchtelingenkampen in te richten vlak bij het Kanaal en zo de illusie te versterken bij asielzoekers dat Engeland binnen handbereik ligt?

Luckas Vander Taelen is gewezen parlementslid voor Groen, muzikant en freelance journalist.

Ik las een paar weken geleden in de krant dat een Afrikaanse asielzoeker er in geslaagd was om op gevaar van zijn leven doorheen de spoortunnel onder het kanaal vanuit Calais Engeland te bereiken. Daar kwam hij na zijn riskante tocht aan en werd meteen gearresteerd. De arme stakker zou nu toch politiek asiel krijgen.

Het merkwaardige aan zijn verhaal is dat hij geen woord Engels spreekt, niemand kent in Engeland en eigenlijk niets wist van het land voor hij het zag opdoemen aan het einde van zijn levensgevaarlijke tunneltocht. Tenzij dan dat het blijkbaar de moeite was om er naar toe te proberen geraken, want in Calais had hij gezien dat elke dag tientallen lotgenoten dat deden. Misschien dacht hij wel dat Engeland een soort paradijs is en zag hij het als een bekroning van zijn lange lijdensweg uit zijn thuisland.

Voor heel veel asielzoekers is het gebied rond de kanaaltunnel een mythische plek, de toegangspoort naar Eldorado, het land waar alles beter zal zijn. Waar er Engels gesproken wordt; waar er familie of vrienden wonen en je geen identiteitspapieren moet hebben.

En zo is die onmogelijke plek in Calais al sinds 1999 de “Jungle” geworden, een verzamelplaats voor vluchtelingen die er in abominabele omstandigheden dromen van een betere wereld. En hun leven veil hebben om daar te geraken.

Waarom daar blijven?

Ik heb al vele reportages gezien over de erbarmelijke leefomstandigheden daar vlak bij de Eurostar-terminal en begrijpelijkerwijs is er altijd veel aandacht voor de miserie van de vluchtelingen en het idealisme van de hulpverleners.

Maar zelden wordt van de gelegenheid gebruik gemaakt om het met de asielzoekers te hebben over waarom ze daar blijven hangen, waarom ze zoveel verwachten van Engeland. Waarom wordt hun niet uitgelegd dat het daar allesbehalve het beloofde land is? En dat ze eigenlijk beter asiel zouden aanvragen in Frankrijk bijvoorbeeld, liever dan hun leven te wagen bij een gevaarlijke overtocht en maanden door te brengen in een koud tentenkamp. Maar blijkbaar zijn geen rationele argumenten opgewassen tegen de droom van mensen die niets te verliezen hebben...

Sinds enkele weken zijn er ook asielzoekers opgedoken in Duinkerke, net over de Belgische grens. In geen tijd ontstond daar een mensonterende situatie, zo mogelijk nog erger dan in Calais. Vlaamse vrijwilligers trokken er heen om mensen te helpen, want de Franse overheid deed omzeggens niets.

Nog meer vluchtelingen lokken?

De Fransen bevinden zich in een Catch 22- situatie: ze kunnen niet goed doen. Want als er echte kampen worden ingericht in Calais en Duinkerke vrezen ze dat er nog meer asielzoekers bijkomen. In deze tijd gaan berichten zo snel, dat elk nieuws over een vermeende nieuwe uitweg naar Engeland meteen bij alle vluchtelingen onderweg geweten is. Maar als de Fransen niets doen, gaan de beelden van steeds meer aan hun lot overgelaten zieke mensen in de modder al even snel de wereld rond.

Toen er in Calais containers werden aangeboden aan de kampeerders, weigerden die omdat ze de Fransen wantrouwden. Ze vreesden vooral dat er een avondklok zou ingesteld worden en dat ze 's nachts niet meer zouden kunnen proberen in vrachtwagens naar Engeland te geraken...

Schuldgevoel

Eerder dan de Franse regering van alles en nog wat te beschuldigen, kan ik haar dilemma goed begrijpen: hoe absurd is het om grote vluchtelingenkampen in te richten vlak bij het Kanaal en zo de illusie te versterken bij asielzoekers dat Engeland binnen handbereik ligt?

Maar door deze Franse besluiteloosheid is de Jungle van Calais ondertussen uitgegroeid tot een gevaarlijk en wetteloos gebied. Het volstaat even “Calais” in te tikken op Youtube om zich een idee te vormen van de totale chaos die steeds gewelddadiger wordt. Bendes vallen vrachtwagens aan, die leeggeroofd worden. De bewoners uit de buurt van de Jungle houden het niet meer uit...

Op het internet circuleren nu foto's die goed georganiseerde opvangkampen in Turkije vergelijken met de desastreuze toestanden in Frankrijk. Meestal staat daarbij dan een denigrerende commentaar over de onverschilligheid van het Westen. Eens te meer wordt ons een schuldgevoel aangepraat, alsof alles de fout is van het Westen en Europa niets doet.

Het zou in dit verband toch wel interessant geweest zijn bij de foto's te vermelden dat de Turken van de Europese Unie 1 miljard euro gekregen hebben voor de opvang van Syrische vluchtelingen. Daarbovenop gaf het Vluchtelingenagentschap van de Verenigde Naties nog eens 320 miljoen.

Misschien zou een klein deel van dat geld besteed moeten worden aan een internationale ontradingscampagne om asielzoekers duidelijk te maken dat Engeland geen eldorado maar eerder een uitzichtloze fata morgana is...

lees ook