Links-rechts of Europees-Amerikaans?

De Democratische "socialist" Bernie Sanders wordt door veel Amerikanen als "te links" beschouwd om kans te maken op de nominatie van die partij of zeker als president. Is dat wel zo, of kan Sanders Amerikanen naar de stembus lokken die anders nooit gaan stemmen?

Sanders is in de peilingen opgedoken als een onverwacht sterke uitdager voor zijn partijgenote, voormalige minister van Buitenlandse Zaken, senator en First Lady Hillary Clinton, voor velen de onbetwiste kandidaat voor de Democratische nominatie. Dat is vreemd voor iemand die zichzelf "socialist" noemt, maar dat woord is in de Verenigde Staten al lang niet meer synoniem voor "communist" en is geen scheldwoord meer. .
 

Nu dekt het woord "socialist" verschillende ladingen. John Smith, Tony Blair en Gordon Brown hebben het Britse Labour grondig naar het centrum en dus naar de macht doen opschuiven, al probeert huidig Labour-leider Jeremy Corbyn het omgekeerde.

Een ander verschil zit tussen de Duitse sociaaldemocratische SPD en de Franse PS van president François Hollande. Wie de huidige Franse PS-premier Manuel Valls beluistert, ziet plots een heel andere PS opduiken dan de oude stijl van Mitterrand en Hollande.

Leftist with an gun?

In de VS hekelt Sanders de groeiende invloed van grote concerns en de "super rich" op de politiek en de maatschappij. Die hebben hun inkomen sinds de erg conservatieve Reagan-jaren fors zien toenemen en Sanders wil dat drastisch terugdraaien. De invoering van een sociaal zekerheidsmodel naar het voorbeeld van Canada en Scandinavië, gratis hoger onderwijs, dat gefinancierd zou worden door een speculatietaks en meer belastingen op hoge inkomens, klinkt "leftist" in Amerika, maar heet sociaaldemocratisch hier.

Zijn rivale Hillary Clinton is het daar grotendeels mee eens, maar wil dat veel subtieler en geleidelijker doen en weet dat de macht vaak ligt in het centrum. In Europa voelen veel liberalen zich overigens verbonden met de Democratische partij in de VS, eerder dan de meeste Europese socialisten dat doen. Gwendolyn Rutten en Guy Verhofstadt (Open VLD) verwijzen vaak naar de partij van Obama.

Op één vlak is Sanders echter "rechtser" dan Clinton: zo stoort hij zich niet aan de wapendracht door Amerikaanse burgers. Ook dat is een onderdeel van de VS-cultuur en Sanders is altijd de machtige wapenlobby uit de weg gegaan.

Trans-Atlantische internationale?

Nu is de broer van Bernie Sanders een Brit en politicus voor de groene partij over het kanaal. Larry en Bernie delen dezelfde politieke overtuigingen over de Atlantische Oceaan, met dat verschil dat Bernie in de "rechtse" VS wel verkozen is en Larry in "het meer linkse" Europa niet. Dat nuanceert ook wel ietwat wat de termen "links" en "rechts" inhouden.

In eigen land werpt Sanders zich op als de anti-Trump, de door hem uitverkoren kandidaat om in de uiteindelijke tweestrijd in de arena te stappen. Donald Trump heeft zich -los van de antimigratieretoriek verklaard tot kampioen van het conservatisme, de absolute vrije markt, belooft de afbraak van Obamacare, een terugkeer van het een hard unilateraal buitenlands beleid en is zelfs het levende voorbeeld van de macht en de invloed van de rijke elite in de VS.

Maar ook dat is niet typisch Amerikaans, want hebben wij hier ook niet de de Britse UKIP, Geert Wilders, het FN, de Oostenrijkse FPÖ, de Ware Finnen, een hekkenbouwde Hongaarse premier Orban en de nieuwe populistische regering in Polen?

Meest gelezen