25 jaar later - Lijkt Stef Bos nog steeds op zijn "Papa"?

Precies 25 jaar geleden betekende "Papa" de definitieve doorbraak van de Nederlandse zanger Stef Bos. Om die verjaardag te vieren, gaat hij opnieuw op tournee. Maar voor hij op het podium kruipt, wilden wij weten in hoeverre hij nog steeds op die "papa" lijkt. En of hij nog wordt herinnerd als Joop Mengelmoes uit "Samson & Gert".

Bovenstaande beelden dateren van juni 1991. De kijkers van "De zevende dag" horen daar voor het eerst live het liedje dat in Nederland twee maanden lang in de Top 40 zou vertoeven.

Wie op de video onder deze tekst klikt, hoort hetzelfde nummer, alleen is de uitvoering helemaal anders. Een bewuste keuze, zegt Stef Bos, die onder meer luisterde naar tips van collega-zanger Frank Boeijen. "Kort na papa's dood heb ik het liedje helemaal uitgekleed. Hier en daar veranderde ik iets aan het schema van de akkoorden tot een punt dat het nummer helemaal uitgekleed was."

Voor de zanger was dat best ontroerend, omdat het resultaat zo kaal en zo naakt was.  

Zo klinkt de uitgeklede versie van "Papa", 25 jaar later

Terug naar 1991

De 54-jarige Bos heeft intussen een nieuwe plaat klaar, die naar eigen zeggen een spiegeling is van zijn eerste album. "Toen ik begon, zong ik "Is dit nu later", nu zing ik "Mijn tijd moet nog komen." In beide nummers zit natuurlijk wel een portie ironie", geeft Bos toe.

"Na 25 jaar maak je cyclussen, zowel privé als in de muziek. De eerste twee platen waren direct en daarna is het bewust wat vager geworden. In 1999 ging ik weer heel direct met mijn toenmalige plaat ("Zien", red.). Bos noemt het zelf draaien in rondjes, al is ovalen eigenlijk juister. "Want je komt nooit op hetzelfde punt terug. Maar dat maakt deel uit van de ontwikkeling."

Doorheen de jaren is hij de liefde voor zijn oudere werk gaan herontdekken. Fans zullen dat merken in zijn nieuwe tournee, waar hij bijvoorbeeld "Papa" opnieuw zal brengen zoals bij de eerste opname. "En dat is iets wat ik 25 jaar niet meer gedaan heb", zegt Bos. 

Hij herontdekt met andere woorden zijn grote klassieker. "Steven Cornillie, mijn toetsenist, zei terecht dat de zinnen in die originele versie zo snel na mekaar komen. En hierdoor ga je ook naar een catharsis. In de uitgeklede versie heeft de tekst wel meer effect, maar het geheel van het lied komt beter tot zijn recht in de oude vorm", geeft Bos toe.  

"Papa" betekende voor Bos zijn grote doorbraak, het is dan ook niet abnormaal dat hij het nummer een speciale plaats geeft in zijn repertoire. "Ik vergelijk de liedjes die ik gemaakt heb regelmatig met een elftal. En in dat elftal is "Papa" zeker de aanvoerder", zegt Bos. 

Maken ook deel uit van zijn elftal: "Witsand",  naar eigen zeggen de meest essentiële song die hij ooit heeft geschreven. "Is dit nu later" en "Wat een wonder" heeft Bos moeten herontdekken. "Om mijn metafoor even door te trekken: soms heb je nummers die even op de bank moeten gaan zitten." Dat was dus het geval voor die twee liedjes.

Wat vond papa eigenlijk van "Papa"?

"Mijn pa was een heel lief en integer iemand. We hadden een goede verhouding, maar wel eentje van weinig woorden. En toen ik het nummer schreef, had hij hooguit nog enkele maanden te leven (uiteindelijk zou Bert Bos pas overlijden in 2014, op 91-jarige leeftijd, red.). Dus voelde ik de noodzaak om hem te zeggen wat ik voelde, voor het te laat was.

Toen Bert Bos het nummer voor het eerst hoorde, zei hij dit: "Jongen, je hebt het beschreven hoe het tussen ons is." En daarmee wist Stef Bos dat zijn vader het een goed nummer vond. 

Onderstaande anekdote vertelt Stef Bos voor het eerst

Stef Bos beschrijft hoe zijn vader enkele jaren geleden werd klaargemaakt voor een operatie. "U weet toch wel wie ik ben", zegt vader Bos tegen de specialist - dat is iets wat mijn pa normaal nooit zou zeggen, getuigt Stef.

De specialist weet het niet, waarop vader Bos zegt: "Ik ben papa." Nog steeds had de specialist niets in de gaten. Vervolgens zegt vader Bos: "Ik ben dé papa." Korte tijd later begint het de specialist - een fan van het werk van Stef Bos -  te dagen wat de patiënt bedoelt.

"Het was een manier van mijn pa om er toch voor te zorgen dat ze hem zo goed mogelijk zouden behandelen", vertelt Bos terwijl hij tegen de slappe lach vecht.

Lijkt Stef Bos nog steeds "steeds meer" op papa of mama?

"Mijn fysiek, en dan zeker mijn voorhoofd, heb ik volledig van mijn moeder. En ook mijn artistieke talenten heb ik aan haar te danken, zoals het schrijven en op het toneel staan. Wat ik wél van mijn pa heb, is het denken. Hoe zit het leven nu juist in elkaar? Wat betekent dit allemaal in de wereld om me heen? Dat komt allemaal van mijn pa."

Wat blijft er nog over van Stef "Joop Mengelmoes" Bos?

"Toen ik een optreden gaf op de Gentse Feesten, stond er veel volk op Sint-Baafs en vele duizenden mensen waren 30 jaar of iets jonger. En toen ik naar de reden vroeg, kreeg ik als antwoord dat dat kwam omdat zij mij hadden leren kennen via de platen van hun ouders in combinatie met hun herinneringen aan "Samson & Gert".

Bos vindt het nog steeds opmerkelijk dat mensen Joop Mengelmoes niet vergeten zijn. "In mijn herinnering heb ik dat niet lang gedaan, hoogstens een half jaartje. Ik weet nog hoe ik samen met Gert (Verhulst, red.) in Brussel rondwandelde en dat we gevolgd werden door een tros kinderen.

Toen besefte ik: als ik dit nog lang blijf doen, dan zal ik voor altijd meneer Chocomousse blijven", lacht Bos. "Maar ik blijf het nog steeds een geweldige tijd vinden."

Heeft Stef Bos nog contact met Ingeborg?

"Papa" en Joop Mengelmoes zijn slechts twee elementen waarmee Stef Bos in het collectieve geheugen gegrift staat. Een derde element is het liedje "Door de wind", waarmee Ingeborg ons land vertegenwoordigde op het Eurovisiesongfestival van 1989 in het Zwitserse Lausanne. Ingeborg zong, Stef Bos was de schrijver en achtergrondzanger van het liedje, dat uiteindelijk op de 19e plaats eindigde met 13 punten.

Nadien zijn hun wegen uit elkaar gegaan. "Zij deed ook helemaal andere dingen. Onze werelden kwamen gewoon niet overeen. Het is pas twee jaar geleden dat we elkaar opnieuw zijn tegengekomen. Toen zongen we op vraag van Radio 2 nog eens "Door de wind" en dat was eigenlijk heel tof."

De concertdata voor "25 jaar Stef Bos" kunt u hier bekijken.

Meest gelezen