Meest recent

    Van de tranen bij Dion tot bijna België: de spannendste Songfestivals ooit

    Vanavond vindt in Kiev de finale van het Eurovisiesongfestival plaats. De hoogmis van de kitsch, een gezellig avondje met vrienden en familie of een ernstige wedstrijd van staatsbelang. Wat er ook van zij, de grootste liedjeswedstrijd ter wereld leverde soms pareltjes van suspense en drama op. Van Céline Dion tot tranen toe beroerd tot een bijna Belgische overwinning in 2003: dit waren de spannendste Songfestivalfinales ooit.

    1988: De tranen van Dion

    In 1988 ontvangt Dublin, Ierland, het Songfestival. Voor Zwitserland treedt dat jaar een jonge beloftevolle Canadese zangeres aan: Céline Dion. Een stem als een klok, een dijk van een lied: "Ne partez pas sans moi". Toch heeft Dion het niet onder de markt. Een jaar eerder had Johnny Logan gewonnen en in 1988 slaat ook de Britse lightversie van Logan - Scott Fitzgerald  en "Go" - aan. "We hebben Agatha Christie ingehuurd voor dit Songfestival", zegt de presentator die avond bij de voorlaatste stemronde.

    De laatste stemronde. Enkel Joegoslavië moet nog punten geven. Het Verenigd Koninkrijk staat met 136 punten aan de leiding, Dion volgt voor Zwitserland op plaats twee met 131 punten. De jury in Ljubljana begint zijn punten te geven. Het gaat goed, tot en met de eerste vijf punten. Dan algemene consternatie: de zes gaat naar Zwitserland, Dion springt met één punt over Fitzgerald. Maar er moeten nog een pak punten worden uitgedeeld: Céline Dion laat het hoofd al deemoedig zakken. Wanneer ook de acht en tien punten niet naar het Verenigd Koninkrijk gaan, stijgt het geroezemoes in de zaal. BBC-commentator Terry Wogan krijgt er welhaast het heen-en-weer van. En dan... de "twelve points" van Joegoslavië gaan onverwacht naar... Frankrijk.

    Céline Dion laat haar tranen de vrije loop en heeft een zakdoek nodig vooraleer ze haar lied voor een tweede keer kan brengen. Eén van de grootste sterren die het Songfestival ooit gebaard heeft, is die avond door het oog van de naald gekropen.

    Herbeleef het moment vanaf minuut 5.

    (lees verder onder video)

    1991: Een ex aequo

    Het Songfestival van 1991 in Rome zal herinnerd worden om de bijzonder amateuristische presentatie van Gigliola Cinquetti en Toto Cutugno. Een haast gênante vertoning die zich pijnlijk doorzette tijdens de extreem spannende puntentelling.

    De laatste stemronde: het gaat tussen Zweden (Carola met "Fångad av en stormvind"), Israël (Duo Datz met "Kan") en Frankrijk (Amina met "C'est le dernier qui a parlé qui a raison"). Zweden - aan de leiding - heeft net twaalf punten voorsprong op de bronzen medaille Frankrijk... en Italië moet nog punten geven.

    De Italiaanse jury begint, maar tot aan punt tien krijgt geen enkel land uit de top drie punten. Uiteindelijk gaan de twaalf punten naar nummer drie Frankrijk. Amina eindigt zo op evenveel punten als Carola. Het spook van 1969 - toen er vier winnaars waren - doemt op. Toch staat Zweden op het scorebord te knipperen als overwinnaar. Toto Cutugno weet van geen hout pijlen te maken. Het is de juryvoorzitter die hem ter hulp schiet: Zweden is effectief de winnaar. Carola haalde evenveel "twelve points" als Amina, maar de jury's gaven Zweden iets vaker "ten points".

    Geen zesde overwinning dus voor Frankrijk dat jaar, maar een vierde voor Zweden.

    (lees verder onder video)

    1993: Twee keer op rij voor Ierland

    In 1993 trekken we opnieuw naar Ierland. En het ziet ernaar uit dat Ierland met Niamh Kavanagh en "In your eyes" in eigen land aan het langste eind zal trekken. Toch blijft het nagelbijten tot de laatste stemronde.

    Ierland heeft met 175 punten elf punten voorsprong op het Verenigd Koninkrijk (Sonia met "Better the devil you know"). Als laatste jury is Malta aan de beurt, als oud-kolonie van Groot-Brittannië lid van het Gemenebest. Het VK mag dus in principe wel punten verwachten. Toch krijgt noch Ierland noch het Verenigd Koninkrijk punten, tot aan de fameuze twaalf. De Ierse presentatrice krijgt trillingen in haar stem, een algemene "sssst" gaat door de zaal als de Maltese jury op het punt staat de twaalf punten te geven... Ierland!

    En zo wint Ierland in eigen land het Songfestival, een kunstje dat ze het jaar erop nog eens zouden overdoen voor drie op een rij.

    (lees verder onder video)

    1998: De intrede van de televoting

    De vernieuwing dit jaar wordt dan wel een revolutie genoemd, eigenlijk kwam de grootste revolutie in 1998, toen de televoting werd geïntroduceerd. Het zou voor altijd een impact hebben op het Songfestival, volgens sommigen zelfs een litteken, want sinds dat moment durven vriendjespolitiek en show wel eens door te wegen.

    En voor die show zorgt Israël dat jaar, met transgender Dana International en "Diva". Orthodoxe joden in thuisland Israël zijn woedend op de inzending van hun land. De vele aandacht nog voor het festival goed en wel begonnen is, levert Israël een favorietenrol op.

    En die favorietenrol lijkt Dana International ook te gaan waarmaken: haar extravagante act slaat bij het Europese publiek aan. De punten stromen binnen, tot aan de laatste reeks stemrondes. Dan wordt het plots een nek-aan-nekrace tussen Malta en Israël. Na de voorlaatste stemronde hebben beide landen 166 punten. Macedonië moet de doorslag geven. Hun acht punten gaan naar Israël, terwijl Malta op dat moment nog geen punten heeft gekregen. De hoogste punten zitten dus nog in de Macedonische hoed.

    Was Dana International uiteindelijk dan toch net iets te controversieel voor een overwinning? Nee, zo blijkt. Malta krijgt uiteindelijk helemaal geen punten van Macedonië en wordt zelfs nog voorbijgestoken door het Verenigd Koninkrijk. En zo plaveide Dana International het pad voor Conchita Wurst 16 jaar later.

    (lees verder onder video)

    2003: Bijna België

    2003 is het laatste jaar dat er één Songfestivaluitzending is: enkel de finaleavond op zaterdag. Net ons land geeft bijzonder veel kleur aan dat laatste Songfestival oude stijl.

    Niemand geeft "Sanomi" van Urban Trad op voorhand enige kans. In eigen land passeert de keuze van de RTBF eerst haast onopgemerkt, ware het niet dat er commotie ontstaat rond de politieke achtergrond van zangeres Soetkin Collier, die om die reden niet naar Riga mag afzakken. Zo mist ze een historisch moment.

    De bewuste zaterdagavond lijkt de imaginaire taal van "Sanomi" onverwacht aan te slaan bij het Europese publiek. Zodanig dat België tot en met de voorlaatste stemronde zelfs helemaal bovenaan staat, met relatief ruime voorsprong. Nog twee landen moeten hun punten geven. Zweden heeft echter geen punten veil voor ons land. Toch leidt Urban Trad bij aanvang van de laatste stemronde nog met vijf punten op Turkije (Sertab Erener met "Everyway that I can").

    De bazen en de boekhouders van de RTBF breekt het angstzweet uit, er wordt gefluisterd dat de organisatie van het Songfestival uit 1987 in Brussel nog niet helemaal afbetaald is. Wat met Brussel 2004? Maar dan komt Slovenië to the rescue: amper drie punten voor België, dat wel nog even de toppositie bekleedt. Turkije krijgt echter tien punten en wipt zo met twee punten voorsprong over België.  Het beste Belgische resultaat sinds de overwinning van Sandra Kim in 1986. Het zal nog tot 2015 duren vooraleer België nog eens meedoet in de hoogste regionen van het Songfestival.

    (lees verder onder video)

    2016: Oekraïne versus Rusland

    Wie zegt dat het Eurovisiesongfestival niets met politiek te maken heeft, dwaalt. In 2016 is dat niet anders. Oekraïne stuurt zangeres Jamala met het lied "1944". Ze vertelt het verhaal over de deportatie van de Krim-Tataren door Sovjet-dictator Stalin. Politieke boodschappen zijn verboden, maar de EBU geeft toch toelating omdat het om een historische gebeurtenis gaat. Iedereen ziet echter de parallel met de annexatie van de Krim door Poetin. Het is in die geopolitiek gespannen context dat Oekraïne tegenover topfavoriet Rusland komt te staan. De Russen sturen in 2016 een afgelikt Songfestivalnummer met een al even afgelikte zanger en dito act: Sergej Lazarev met "You are the only one".

    Alsof dat nog niet genoeg is, wil Eurovisie het Songfestival wat spannender maken. Er komt in 2016 voor het eerst sinds 1975 een nieuw puntensysteem. De resultaten van de jury en de televoting worden apart gepresenteerd. Eerst komen de jury's aan bod met het klassieke twelve-points-systeem. Daarna worden de punten van het publiek samengeteld en komt eerst het land aan bod dat van de televoters het minste punten kreeg tot het land met de meeste publiekspunten. Op die manier weten we pas helemaal op het einde wie gewonnen heeft.

    Het trucje werkt. De jury's plaatsen in 2016 Australië helemaal bovenaan. Oekraïne staat op twee, Rusland volgt pas op plaats vijf. Maar dan moeten de punten van de televoting nog komen. Een voor een worden de landen voorgelezen, tot er vier landen overblijven: Australië, Polen, Oekraïne en Rusland. Australië staat nog steeds bovenaan, maar wordt dan meteen als vierde land afgeroepen. Het publiek heeft duidelijk een andere winnaar gekozen dan de jury's.

    Maar wie wordt het? Er blijven nog twee landen over: Oekraïne en Rusland, jawel. Met 323 punten krijgt Jamala de op een na hoogste score en springt zo over Australië naar de eerste plaats. Het is gebeurd zou je denken: enkel Rusland blijft nog over en die moeten nog punten krijgen. Maar hoeveel? Sergej heeft 405 punten nodig om naar de eerste plaats te klimmen. De spanning is te snijden wanneer de presentator het verdict voorleest: het Russische lied krijgt 361 punten van het publiek. Da's niet genoeg om Oekraïne in te halen en zelfs niet om Australië van de tweede plaats te houden.

    Australië stond bij de jury's op nummer 1, Rusland was de winnaar bij het publiek. Maar het is dus uiteindelijk het politiek geladen nummer van Oekraïne dat als winnaar uit de bus komt. Als twee honden vechten om een been...