Britten nemen afscheid van een uitzonderlijke oorlogsheld

Groot-Brittannië neemt afscheid van een oorlogsheld. Piloot Eric "Winkle" Brown is overleden op 97-jarige leeftijd. Brown heeft enkele uitzonderlijke records op zijn naam staan en het minste dat je kan zeggen is dat hij een bijzonder leven heeft geleefd.
2009 Getty Images

Brown wordt geboren in januari 1919. Zijn vader is een voormalige piloot die hem al op jonge leeftijd de liefde voor het vliegen bijbrengt. In 1936 bezoeken ze samen de Olympische Spelen in Berlijn, waar Brown contacten legt en het idee opvat om Duits te gaan studeren. Kort daarna krijgt hij zijn eerste vlieglessen.

Bij het uitbreken van de oorlog in 1939 zit Brown als uitwisselingsstudent in het zuiden van Duitsland. Hij wordt opgepakt, maar mag na 3 dagen gevangenschap het land verlaten. Als hij terugkeert in Groot-Brittannië neemt hij dienst in het leger als piloot bij de marine.

Brown blijkt al snel een uitzonderlijk getalenteerd piloot. Hij wordt ingezet als testpiloot en verwerft naam en faam als de man die gevaarlijke en nooit eerder uitgevoerde vluchten en landingen steevast tot een goed einde brengt. We zetten zijn opmerkelijkste verwezenlijkingen op een rij.

Overleefde scheepsramp

Op 21 december 1941 wordt de HMS Audacity, het vliegdekschip waarop Brown actief is, getorpedeerd door een Duitse U-boot. Brown kan wegzwemmen van het zinkende schip, maar het duurt verscheidene uren voor hij gered wordt uit het koude water. Meer dan 70 bemanningsleden komen om het leven. Brown en een collega-piloot zijn de enige twee overlevenden.

Vloog met 487 vliegtuigen

Brown vloog in zijn carrière met 487 verschillende types van vliegtuigen, een wereldrecord dat wellicht nooit meer gebroken zal worden. Simulatoren waren er niet en veel van de toestellen waarmee hij vloog waren nieuw en experimenteel. Na de oorlog testte hij de technisch geavanceerde Duitse straalvliegtuigen die de geallieerden in beslag hadden genomen.

11 keer ging het mis en stortte het vliegtuig van Brown neer, maar hij overleefde het telkens. "Testpiloten vandaag hebben gemiddeld minder dan 100 vluchten op hun naam staan. Meer dan 50 wordt gezien als veel. We kunnen ons niet voorstellen hoe gevaarlijk zijn job was", zegt Simon Charlier, een voormalige marinecommandant, aan de BBC. Dankzij het pionierswerk van Brown konden de piloten na hem veiliger vliegen.

Landde 2.407 keer op een vliegdekschip

Een ander wereldrecord dat op de naam van Brown staat, is dat van meeste landingen op een vliegdekschip: 2.407. Landen op het dek van een zo'n schip is een van de meest uitdagende opdrachten voor een gevechtspiloot. Bovendien moest Brown het doen zonder de moderne hulpmiddelen die piloten vandaag de dag hebben.

Brown nam afscheid van de marine in 1970, maar bleef wel actief in de luchtvaartwereld. Zijn laatste vlucht als piloot was in 1994. Afscheid nemen van het vliegen omschreef hij later als "afkicken van een drug".

Was aanwezig bij bevrijding van Bergen-Belsen

Op het einde van de Tweede Wereldoorlog was Brown betrokken bij de bevrijding van het concentratiekamp Bergen-Belsen. Hij was gevraagd om mee te gaan omdat hij Duits sprak en dus de officieren die het kamp leidden, kon ondervragen.

Vorig jaar, op de 70e verjaardag van de bevrijding, ging hij samen met de Britse koningin Elizabeth II terug naar het kamp, dat hij beschrijft als "een veld bezaaid met lijken". "Ik word soms nog wakker met de stank van Belsen in mijn neusgaten. Het is de geur die me is bijgebleven", zei hij toen.

Ondervroeg Hermann Göring

Omdat Brown vloeiend Duits sprak werd hij na de oorlog ingezet om verschillende topfiguren van het naziregime te ondervragen. De piloot sprak onder meer met Heinrich Himmler en Hermann Göring, die de leiding had over de Luftwaffe.

De ondervragingen die Brown deed, gingen dan ook vooral over de Duitse vliegtuigen en militaire tactieken. Volgens Brown was Göring "behoorlijk charismatisch op verschillende manieren". "Hij was zeer rechtuit en antwoordde op al mijn vragen."

Brown heeft zowat alle belangrijke decoraties en eerbetuigingen gekregen die er in Groot-Brittannië bestaan. Door velen wordt hij beschouwd als de grootste Britse piloot ooit en een van de belangrijkste figuren in de luchtvaartgeschiedenis.

Winkle?

Vanwaar de bijnaam "Winkle"? Brown kreeg de naam van zijn vrienden bij de marine vanwege zijn kleine gestalte (1m70). "Winkle" is kort voor "Periwinkle", de benaming voor een kleine zeeslak. Brown had zijn overleven naar eigen zeggen enkele keren te danken aan zijn kleine gestalte, waardoor hij zich kon oprollen in de cockpit.