Jihad 2.0- Luckas Vander Taelen

opinie
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Luckas Vander Taelen is gewezen parlementslid voor Groen, muzikant en freelance journalist.

We lopen achter de feiten aan. Dat is zowat de conclusie van de Staatsveiligheid over de stand van zaken in de strijd tegen de radicalisering. Dat bleek uit een gesprek in Le Soir met een aantal verantwoordelijken over de situatie in Molenbeek. Hun verontrustende conclusie is dat het steeds minder zin heeft om de moskeeën te controleren, omdat die geen belangrijke rol meer spelen. Radicale imams zijn er niet meer.

Ofwel hebben die het land verlaten, ofwel, wat veel gevaarlijker is, zijn ze ondergedoken en prediken ze in parallelle, illegale gebedshuizen. Vaak zijn ze afgestapt van een gewelddadig discours, omdat ze eerder geloven in een sluipende strategie om onze maatschappij te islamiseren en op termijn tot een kalifaat om te vormen.

Overal

Het beeld dat duidelijk wordt bij een bezoek aan Molenbeekse moskeeën is dat van een generatieconflict, waarbij de oudere groep gelovigen volledig vervreemd is van de jongeren en er helemaal geen vat meer op heeft. Een bizarre paradox is dat de toegenomen radicale religiositeit bij jongeren gepaard gaat met een minder talrijk en verouderend publiek in de moskee. Zoals onze kerken leegliepen, zit er ook in de moskeeën steeds minder en vooral ouder volk.

Jongeren zitten elders te luisteren naar bijzonder radicale boodschappen. Het probleem is dat we niet weten waar. Of toch: overal. Want de Jihad 2.0 verspreidt zich vooral virtueel. En waar men vroeger nog de illusie kon koesteren dat enige controle op de radicalisering mogelijk was door infiltratie in de moskeeën, is dat nu zo goed als zinloos. Een iPhone is als een rechtstreekse lijn met de ziekelijke breinen van IS.

Beelden

Johan Leman, die als bezieler van het Molenbeekse Foyer de gemeente als geen ander kent, weet ook dat de leefwereld van de jongeren volledig virtueel geworden is. Dat is bijzonder gevaarlijk, zei Leman op de RTBF-radio, omdat ze als het ware in een volledig andere realiteit leven.

Eerst waren er de satellietantennes, die maakten dat in bepaalde Brusselse wijken beelden van de oorlogen in het Midden-Oosten zich in jonge hoofden vermengden met de Belgische realiteit. Dat leidde tot grote verwarring bij vele jongeren die zich gemakkelijk lieten verleiden om naar Syrië te trekken omdat ze via televisie of internet elke dag werden geconfronteerd met de realiteit van de wreedheid van de oorlog aldaar.

Zo worden jongeren een gemakkelijke prooi voor malafide predikers die zich in om het even welke uithoek van de planeet schuilhouden.

Internet

Het onderzoek van de Staatsveiligheid wees ook op het belang van de informele contacten tussen jongeren, die bijzonder gemakkelijk communiceren zonder dat enige imam nog weet waarmee jongeren bezig zijn, zoals dat vroeger wel het geval was. En vaak trekt de gewelddadige radicaliteit van het islamisme hen meer aan dan het religieuze, dat voor verwarde geesten soms niet meer dan een voorwendsel is geworden.

Dat was al gebleken uit het profiel van de terroristen in Parijs, die er bepaald geen rigide levenswandel op na hielden. Die complexiteit maakt de strijd tegen het radicalisme er niet eenvoudiger op. Te vrezen valt dat “Molenbeek opkuisen” een achterhaalde strategie is. Tenzij men de straten van de gemeente eens echt proper wil krijgen, zoals Johan Leman sarcastisch liet opmerken.

De impact van het internet op jongeren is bijzonder groot. Dat weet iedereen die wel eens met adolescenten te maken krijgt. En dat hebben de radicale islamitische fundamentalisten goed begrepen. Ze mogen zich dan wel beroepen op eeuwenoude geschriften, maar op vlak van communicatie zijn ze niet van gisteren.

De website van Islamitische Staat is bijzonder goed gemaakt en in heel veel talen beschikbaar. Als we een oorlog moeten voeren, dan zal het er een zijn om de geesten van de jongeren te heroveren. En dan komt het erop aan hen niet repressief of belerend te benaderen, maar wel te proberen in hun leefwereld binnen te dringen op een manier die hen aanspreekt.

Slogans

Daarom was het initiatief van de Brusselse regering zo goed om Ismaël Saidi bij een initiatief te betrekken om een ambitieus offensief tegen de radicalisering op het internet op te starten. Saidi, zelf moslim, had zijn sporen verdiend met zijn toneelstuk “Jihad”, over drie jongeren die naar Syrië willen vertrekken en dat met veel succes vaak werd opgevoerd voor een publiek dat met de problematiek te maken had.

Helaas haakte Saidi snel af, omdat hij bedreigingen kreeg uit het islamistisch milieu. Johan Leman merkte in dit verband heel terecht op dat zo een enorme kans is verloren gegaan, mede omdat er te snel te veel publiciteit aan het project was gegeven en het niet was afgetoetst binnen de gemeenschap, wat veel tegenwerking had kunnen vermijden. Hij riep ook de imams op om eens en voorgoed afstand te nemen van het begrip “jihad” en niet langer kostbare tijd te verliezen met eindeloze theologische discussies over de juiste interpretatie ervan.

Misschien moet de Brusselse regering Leman tot speciale adviseur benoemen. Hij is er de geknipte man voor om een politiek te definiëren die zich niet beperkt tot slogans en het probleem bij de kern aanpakt.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.