Oekraïne stuurt ballade over Sovjetmisdaden naar Songfestival

Oekraïne stuurt een politiek beladen nummer naar het Eurovisiesongfestival in Stockholm. "1944" van Susana Jamaladinova gaat over de deportatie van Krimtataren door Sovjetleider Jozef Stalin. Ook het Songfestival ontsnapt dus niet aan de politieke spanningen tussen Rusland en Oekraïne.

Vorig jaar was Oekraïne er niet bij op het Songfestival door de oorlog in het oosten van het land, waar rebellen met ondersteuning van Rusland zich hebben losgerukt van het centrale gezag. Maar dit jaar doen de Oekraïners opnieuw mee, met een nummer dat niet onopgemerkt zal voorbijgaan.

Gisteravond werd de finale van de preselectie uitgezonden op de Oekraïense televisie. Na de punten van de jury en de stemmen van het publiek werd zangeres Jamala gekroond tot winnares. Jamala, de artiestennaam van Susana Jamaladinova, heeft zich voor de tragische ballade "1944" laten inspireren door het verhaal van haar overgrootmoeder.

Die werd in 1944 door Stalin van de Krim, het Oekraïense schiereiland dat enkele jaren geleden geannexeerd werd door Rusland, gedeporteerd naar Centraal-Azië, samen met enkele honderdduizenden anderen Krimtataren. Tienduizenden mensen kwamen tijdens de volksverhuizing om het leven. De Tataren zien het als een een etnische zuivering en een genocide.

"Haar leven is nooit meer hetzelfde geweest"

Jamala zingt het nummer deels in het Engels en deels in het Krimtataars. "Als de soldaten komen, komen ze naar je huis, ze vermoorden iedereen en zeggen: wij zijn niet schuldig", zo begint "1944". "Haar leven is nooit meer hetzelfde geweest", zegt de zangeres over haar overgrootmoeder.

In het lied wordt niet verwezen naar de Russische annexatie van de Krim, maar het is een kleine stap om de link te maken. De leider van de Krimtataren, die zich verzet tegen wat hij de de Russische onderdrukking noemt, hoopt dan ook dat het Songfestival politiek een effect heeft.

Wachten op reactie

De EBU, die het Songfestival organiseert, heeft nog niet gereageerd op de keuze van Oekraïne. In feite zijn politieke nummers uitgesloten van deelname. In 2009 bijvoorbeeld moest Georgië zijn inzending terugtrekken omdat die de spot dreef met de Russische president Vladimir Poetin. En in 2005 moest Oekraïne de tekst aanpassen omdat die sterk verbonden was met de Oranjerevolutie van het jaar daarvoor in het land.

Ook uit Rusland is er nog geen officiële reactie gekomen. De voorbije jaren waren de politieke spanningen al te voelen op het Songfestival. Zo was er vorig jaar boegeroep te horen in de zaal voor de Russische kandidate. Op de punten had het weinig effect, want zangeres Polina Gagarina deed het uitstekend en eindigde op de tweede plaats.

Beluister het volledige nummer: