Eenzame wolven uit Palestina - Nicky Aerts

Terwijl de ogen van de wereld op Syrië gericht zijn, blijft het geweld in Israël en in Palestina hoge toppen scheren. Nicky Aerts, onze correspondent, onderzoekt verrassende cijfers.
opinie
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Nicky Aerts woont in Jeruzalem en is correspondent voor VRT Nieuws.

Sinds begin oktober 2015 zijn in Israël, op de Westelijke Jordaanoever en in Jeruzalem in totaal meer dan 228 aanslagen of pogingen tot aanslagen gepleegd. Daarbij zijn intussen al 171 Palestijnen en 28 Israëli’s om het leven gekomen. Nochtans zijn het Palestijnen die Israëli’s aanvallen.

'Lone wolf'

Op 1 oktober 2015 wordt een Israëlische auto onder vuur genomen vlak bij een van de nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Na’ama en Eitam Henkin worden in koelen bloede vermoord. Hun vier kinderen zitten op de achterbank, maar blijven ongedeerd. Wat volgt, is de ene aanslag na de andere tegen Israëlische soldaten of politieagenten, maar er vallen ook burgerslachtoffers.

Ze worden vaak ‘lone wolf’-aanslagen genoemd, omdat ze gepleegd worden door ongeorganiseerde jonge Palestijnen. De aanvallen zijn niet voorbereid of uitgewerkt onder de vleugels van een of andere organisatie. De daders opereren alleen of met twee. Een enkele keer zijn er meerdere daders en komen er ook vuurwapens aan te pas. Soms dient een auto als wapen en rijdt een Palestijn in op een groep wachtenden aan een bushalte.

De afgelopen weken werden ook een paar aanvallen uitgevoerd door leden van de Palestijnse veiligheidsdienst. Dat is nogal verontrustend, omdat die veiligheidsdienst een samenwerkingsakkoord heeft met het Israëlische leger. Dat bestaat erin verdachte Palestijnse elementen aan de Israëli’s te tippen of uit te leveren. Een samenwerking die vaker ter discussie komt aan beide kanten.

Schieten om te doden

Volgens de meest recente cijfers uit zowel Israëlische als Palestijnse bron hebben sinds begin oktober al 171 Palestijnen, 28 Israëli’s en 4 andere nationaliteiten het leven gelaten. De Israëlische slachtoffers vallen tijdens de aanslagen. Ze bezwijken vaak onmiddellijk aan hun verwondingen of overlijden een weinig later aan de gevolgen ervan.

De Palestijnse doden vallen meteen voor, tijdens of na de aanslag of poging daartoe, of bij de rellen die daarop volgen. De Israëlische soldaten of burgers met wapens op zak schieten om te doden. De redenering is dat de aanvallers anders nog meer slachtoffers zouden maken.

Toch houden ze zich volgens de stafchef van het Israëlische leger en volgens alle andere betrokken ministers aan de zogenaamde ‘rules of engagement’. Ze mogen alleen schieten om te doden als de situatie levensbedreigend is. Israëlische mensenrechtenorganisaties zoals B’tselem betwisten dit echter, alsook de Zweedse minister van Buitenlandse zaken, Margot Wallström, die spreekt over buitenrechtelijke executies.

Begrafenissen

De lichamen van de gedode Palestijnen worden door het Israëlische leger dagen, soms weken of zelfs maanden in het geval van de daders uit Oost-Jeruzalem, achtergehouden. De overheid vreest voor rellen tijdens of onmiddellijk na de begrafenis, met nog meer bloedvergieten tot gevolg.

Als de lichamen worden teruggegeven, bepaalt Israël wanneer de begrafenis mag plaatsvinden en hoeveel familieleden daarbij aanwezig mogen zijn. Vooral bij de moslims onder de Palestijnen zet de maatregel kwaad bloed, omdat ze net als de joden hun doden zo snel mogelijk willen begraven.

Bovendien neemt het gebruik van collectieve strafmaatregelen drastisch toe. Zo worden de Palestijnse dorpen van waaruit de daders afkomstig zijn regelmatig volledig afgesloten, zijn er nog meer nachtelijke invallen in Palestijnse dorpen en steden, en worden familieleden van daders opgepakt. En alsof dat nog niet genoeg is, wordt ook vaak overgegaan tot de afbraak van het huis van de familie van de dader. Iedereen draagt schuld.

Hamas

Het helpt natuurlijk niet dat Hamas, een groepering die op de Amerikaanse en Europese terreurlijsten staat, meteen na een aanslag boodschappen en video’s de wereld instuurt die de aanslag verwelkomen en het martelaarschap toejuichen. De Palestijnse president Mahmoud Abbas is de grote afwezige in deze golf van geweld. Hij zegt nog altijd te zweren bij geweldloos verzet (tegen de Israëlische bezetting), maar heeft geen enkele van de aanslagen echt veroordeeld. Dit uiteraard om zijn geloofwaardigheid bij de Palestijnse bevolking niet helemaal te verliezen.

Abbas werd verkozen in 2005 voor een mandaat van 4 jaar. In 2016 is hij nog altijd aan de macht zonder verkiezingen. Zijn houdbaarheidsdatum is lang verstreken. Twee derde van de Palestijnen zien hem liever aftreden dan aanblijven. Nog eens twee derde steunen een gewapende opstand. Dat blijkt uit een recente opiniepeiling uitgevoerd door de PCPSR (Palestinian Center for Policy and Survey Research).

Oslo-generatie

De daders van de aanslagen worden de Oslo-generatie genoemd. Het overgrote deel is geboren tijdens of in de jaren aansluitend op de Oslo-akkoorden uit de eerste helft van de jaren negentig. Voor hen zou alles anders worden. Maar 20 jaar later is er nog minder toekomst voor de Palestijnen. De jongeren hebben alle hoop verloren op een Palestijnse staat.

Die hopeloosheid wordt doorgegeven aan de nog jongere generatie en zelfs dertienjarigen - ook en almaar meer meisjes - schrikken er niet voor terug een mes op te pakken en op die manier te ontsnappen aan de harde realiteit, goed beseffend dat ze met de daad die ze plegen een eind maken aan hun leven. Liever martelaar dan onder de Israëlische bezetting te moeten verder leven.

Ondertussen in Israël

In Israël wordt ondertussen nagedacht over het intrekken van de verblijfsvergunning van de familie van de daders. Als het van veel van de families van de vermoorde Israëli’s afhangt, worden zij zonder pardon het land uitgezet. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu verspilt weinig woorden aan de aanslagen, bouwt verder aan de scheidingsmuur tegen ‘predator beasts’, vrij vertaald roofdieren, en zet het nederzettingenbeleid in bezet Palestijns gebied gewoon voort. Terwijl net de bezetting een doorn in het oog van de Palestijnen is.

De internationale pers kreeg een tijdje geleden te horen dat ze omzichtiger te werk moet gaan in haar rapportering over de aanslagen, op straffe van inhouding van werkvergunningen en perskaarten van hun correspondenten. Er zijn volgens de persdienst van de Israëlische overheid nogal wat onwaarheden de wereld in gestuurd en dat kan niet door de beugel.

Het hoofd van de internationale pers is zich voor een speciaal daarvoor in het leven geroepen commissie in het Israëlische parlement moeten gaan verdedigen. Kort daarop is William Booth, bureauchef van de Washington Post in Jeruzalem, opgepakt voor ondervraging, omdat hij straatinterviews aan het afnemen was. Hij zou volgens omstaanders jonge Palestijnen hebben betaald om rel te schoppen. We zijn gewaarschuwd.

Oorzaak

Het is verrassend hoe weinig aandacht er binnen Israël besteed wordt aan het waarom achter deze daden. Kinderen van dertien worden zonder meer terroristen genoemd. Zij zouden de aanslagen plegen omdat ze het Israëlische volk willen uitroeien.

Hun daden vallen geenszins goed te praten, maar waarom doen ze wat ze doen? In Palestina krijg je te horen dat ze het doen omdat ze aan het eind van hun Latijn zijn. Vaak hebben de ouders en de broers, de neven en de nichten geen werk of zitten ze een gevangenisstraf uit in een Israëlische gevangenis; leeft de hele familie in een bouwvallig huis, op elkaar gepakt, zonder comfort en achter een muur. Niemand heeft echt bewegingsvrijheid of vooruitzicht daarop in de nabije toekomst. Israël beslist alsnog waar de Palestijnen gaan of staan. Binnen Israël, op de Westelijke Jordaanoever en in Jeruzalem.

20 jaar

Twintig jaar na de Oslo-akkoorden lijkt er geen sprake meer van vrede. De Israeli’s willen rust en vooral veiligheid en geven hun politici het mandaat om extreme maatregelen te nemen. Alles voor de veiligheid. Alleen vergeten ze daarbij de link te leggen met de bezetting. De Palestijnen van hun kant geloven niet echt meer in een Palestijnse staat. Ze willen waardigheid en respect voor hun basisrechten, maar hun geduld raakt op en de radicalisering loert om de hoek.

Of het nieuwe initiatief van de Franse minister van Buitenlandse Zaken Laurent Fabius om een internationale conferentie bijeen te roepen over het conflict hier iets aan zal kunnen veranderen, is maar zeer de vraag.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.