Obama stuurt plan sluiting Guantanamo naar het Congres

De Amerikaanse president Barack Obama heeft het Congres een plan voorgesteld om de terreurgevangenis op de basis Guantanamo op Cuba te sluiten. Die speciale gevangenis dient onze strijd tegen terrorisme niet en kost te veel, aldus de president. Het door de Republikeinen gedomineerde Congres moet dat plan echter nog goedkeuren.

In een tv-toespraak stelde Obama zijn plan voor om de speciale gevangenis in Guantanamo snel te sluiten. Daar zitten nu nog 91 terreurverdachten vast. De VS onderhandelen nu met een aantal landen over de overdracht van een dertigtal van die gevangenen.

Van het zestigtal overblijvers zouden er tien naar militaire rechtbanken verwezen worden. De anderen wil Obama overbrengen naar gevangenissen in de Verenigde Staten en hen daar laten berechten.

Obama maakt zich sterk dat het gerechtelijk apparaat in de VS dat aankan. Hij haalde een aantal voorbeelden aan zoals de beruchte "Shoebomber", de dader van de aanslag tegen de marathon van Boston  en de man die een aanslag wou plegen op Times Square. Die mensen werden opgepakt, tijdens een proces veroordeeld en opgesloten in uiterst beveiligde gevangenissen, merkte Obama op.

De president had kritiek op het vasthouden van verdachten in Guantanamo. Dat ondermijnt onze strijd tegen de terreur en is een propagandamiddel voor terroristen, zegt hij. Bovendien wordt ook het internationale imago van de VS als rechtsstaat geschaad door het vasthouden van mensen op die manier. Tenslotte kost die speciale gevangenis te veel en is het op termijn goedkoper om de overblijvende verdachten in de VS op te sluiten. Dat zou jaarlijks 180 miljoen dollar goedkoper uitvallen dan hen vast te houden op Cuba.

Werken de Republikeinen mee?

De beslissing om Guantanamo te sluiten -een verkiezingsbelofte van Obama in 2008- ligt evenwel bij het Congres en daar is er nu een Republikeinse meerderheid in zowel het Huis als de Senaat. Het Congres kan dus de sluiting en de transfer van terreurverdachten naar de VS tegenhouden.

Obama herinnert de Congresleden eraan dat er over de partijgrenzen heen een grote overeenstemming was om Guantanamo te sluiten. Ook zijn Republikeinse voorganger George W. Bush was dat van plan, evenals John McCain, zijn Republikeinse tegenstander bij de presidentsverkiezingen van 2008.

Gaandeweg is die eensgezindheid weggeëbt en Obama weet ook dat het niet gemakkelijk zal gaan in een verkiezingsjaar. Hij erkent dat er vrees bij de bevolking bestaat tegen het overbrengen van terreurverdachten. Hoe dan ook is het onze plicht om beide partijen aan boord te krijgen en "Gitmo" te sluiten en Obama roept op om dat nu te regelen, eerder dan een volgende president daarmee op te zadelen.

Er is nog een ander element, waarover de president niet sprak. Obama heeft de diplomatieke banden met Cuba hersteld na meer dan vijftig jaar en de Cubaanse overheid was altijd erg kritisch tegenover de komst van terreurverdachten naar het eiland.Op die manier zou de sluiting van de gevangenis ook een gebaar zijn naar Havana.

Waarheen met verdachten?

Het plan van het Pentagon spreekt over 13 mogelijke locaties in de VS voor het opsluiten van de terreurverdachten van Guantanamo. Die worden evenwel niet met naam genoemd. Het zou gaan om een aantal militaire bases, maar ook over bestaande streng beveiligde gevangenissen in de staten Colorado, South Carolina en Kansas.

De omwonenden zullen daar zeker niet mee opgezet zijn en evenmin de families van militairen die op die bases gelegerd zijn. Zij zullen wellicht druk zetten op de Congresleden uit hun streek om de komst van de verdachten af te blokken.

Dit jaar wordt er overigens niet enkel een nieuwe president gekozen, maar staan ook alle zetels in het Huis van Afgevaardigden en een derde van de Senaatszetels op het spel.