"Als je de mond vol hebt over inburgering, investeer er dan in"

In Gent kunnen geïnteresseerden en omwonenden vandaag en morgen een bezoek brengen aan het ponton waarin vanaf volgende week vluchtelingen komen wonen. Een initiatief van de Stad Gent om enige goodwill te kweken tegenover het nieuwe vluchtelingencentrum. Onze redacteur ging nu al een kijkje nemen. Niet iedereen was op dezelfde manier onder de indruk, zo blijkt.

520 Gentenaars hebben zich ingeschreven voor deze korte rondleiding in het drijvende vluchtelingencentrum: geïnteresseerden, omwonenden, maar ook stadspersoneel dat binnenkort met de nieuwe inwoners van de stad te maken krijgt. De rondleidingen op het Reno-ponton aan de Rigakaai duren telkens een 20-tal minuten. Gelegenheidsmedewerkers van de beveiligingsfirma G4S leiden groepjes van een 20-tal bezoekers rond.

De bezoekers krijgen te horen dat hier vanaf volgende week 250 vluchtelingen onderdak krijgen. Ze worden ondergebracht in kamers met telkens twee stapelbedden, een tafel, vier stoelen, een ijskast en vier kleine opbergkasten. Elke kamer heeft een sanitaire ruimte met wastafel, douche en toilet. "Op die manier hebben de asielzoekers toch een beetje privacy", krijgen we uitgelegd.

Maar er is meer. De bezoekers krijgen de gemeenschappelijke ontspanningsruimte te zien, een soort kinderspeelkamer, een keuken waar de asielzoekers zelf hun potje zullen koken, een medische consultatieruimte, een studeerkamer voor schoollopende kinderen, een soort mini-internetcafé en ... een ruimte met reddingsvesten. "We bevinden ons hier op het water, dus gelden er welbepaalde veiligheidsvoorschriften", luidt het.

Vóór het ponton, op de kade zeg maar, is er een ontspanningsruimte in open lucht. Een veldje kunstgras, enkele zitbanken en tafels, een glijbaan voor de kinderen, enkele containers waarin later een fietsatelier kan worden ondergebracht en een rokershoek. "We vermoeden dat een groot deel van ons doelpubliek zal roken." De bezoekers aanhoren de uitleg vrij gelaten.

Vanuit het publiek komen vrijwel uitsluitend vragen om meer uitleg. "Wanneer komen de eerste asielzoekers hier aan?" "Zullen ze zelf voor eten moeten zorgen en hoeveel krijgen ze daarvoor?" "Welke mensen komen hier? Families met kinderen of vooral alleenstaande mannen?" De gelegenheidsgidsen doen hun best om elke vraag naar best vermogen te beantwoorden, maar voor vragen over asielzoekers moeten ze doorverwijzen naar Fedasil, de federale instantie die bepaalt welke asielzoeker op welke plek wordt ondergebracht. In het asielcentrum zelf is "zelfredzaamheid" het sleutelwoord: de basis voor integratie.

Voor en/of tegen

"Veel enthousiasme vanuit het publiek, en vooral geen negatieve reacties", reageert onze begeleidster achteraf. Ze lijkt gelijk te hebben, want de vragen vanuit het publiek waren toch uitsluitend vragen om informatie.

Eén man vroeg zich tijdens het bezoek af of de consultatieruimte al dan niet werd afgesloten. Een bezorgde burger, blijkbaar. Een kort gesprek leert dat de man, die in deelgemeente Wondelgem woont, eigenlijk sceptisch staat tegenover het nieuwe asielcentrum. "We zijn hier vlakbij de Voormuide, en hier hebben we sowieso al veel vreemdelingen", zegt hij. "Die asielzoekers zullen hier beter worden behandeld dan arme mensen van hier, en dat met ons belastinggeld", valt een vrouw uit de Voormuide hem bij. Het blijkt te gaan over twee aanhangers van Vlaams Belang.

Een ander koppel uit de Muide klinkt gematigder. "Twee weken geleden had ik koekjes gebakken voor de inwoners, maar het ponton bleek uiteindelijk met vertraging naar Gent te komen", zegt de vrouw. "Zoveel asielzoekers in ons land is natuurlijk niet de best denkbare situatie, maar we staan ervoor en we moeten erdoor." Zij vindt vooral dat het Reno-ponton op een wat troosteloze plek ligt aangemeerd. "Hier is niets van groen, ondanks dat veldje kunstgras."

Drie B's plus één

Als het over asielzoekers gaat, gaat het vaak over de drie B's: bed, bad en brood. "Wij hebben hier in Gent een verhaal geschreven waarbij we met een vierde B werken, de B van begeleiding", zegt schepen voor Armoedebestrijding Rudy Coddens (SP.A).

Die begeleiding geldt bijvoorbeeld voor kinderen van asielzoekers. "Voor elk kind willen we weten in welke school het terechtkan, in Gent of in de regio", legt de schepen uit. "Mocht het nodig zijn, kan er ook schoolvervoer worden geregeld."

"Een vaak gehoorde klacht in asielcentra is dat bewoners er zich steendood vervelen", aldus Coddens. "Daarom zullen asielzoekers een abonnement voor De Lijn krijgen, of ze zullen fietsen ter beschikking gesteld krijgen." Er wordt zelfs gedacht aan een opleiding fietsen voor wie dat nodig mocht hebben. Ook tal van stadsdiensten zullen zich bekommeren over de asielzoekers hier, bijvoorbeeld op het vlak van burgerlijke stand of voor begeleiding naar werk.

"Die vierde B is voor ons superbelangrijk", benadrukt Coddens. Vreest hij niet dat er kritiek zal komen over "luxehotels voor gelukzoekers"? "Het is hier geen luxehotel, zoals je zelf kan zien. Als we bovendien de mond vol hebben over inburgering, investeer er dan ook in." Het Gentse stadsbestuur beschouwt asielzoekers duidelijk niet als overlast, maar zet in op integratie en mensen helpen. "Ik hoop echt dat alles hier vlot verloopt", zegt Coddens. "Want ik weet dat één incident hier alles weer op de helling kan zetten."