Hervormers lijken verkiezingen in Iran te winnen

In Iran zouden hervormingsgezinde kandidaten een comeback maken in het parlement. Dat blijkt uit voorlopige resultaten van de verkiezingen van gisteren. Als die trend zich doorzet, maakt een einde aan meer dan tien jaar overwicht van conservatieve politici in Iran.

Officiële resultaten zijn er nog niet, maar de persagentschappen Fars en Mehr en lokale media zijn al wel begonnen met het vrijgeven van de eerste resultaten.

Daaruit blijkt dat hervormingsgezinde kandidaten blijkbaar hun sterkste resultaat in tien jaar zouden voorleggen, ten koste van conservatieve en extremistische kandidaten.

Iran kent geen politieke partijen en er wordt dus vooral uitgekeken naar het profiel van de kandidaten die rechtstreeks verkozen worden. Geen van de drie grote strekkingen -hervormers, conservatieven en hardliners- zou een meerderheid krijgen, maar toch lijken er belangrijke verschuivingen.

Een succes voor de hervormers is meteen ook een opsteker voor de gematigde president Hassan Rouhani (foto in tekst) die twee jaar geleden aan de macht is gekomen. Rouhani benoemt zelf de regering, maar steunt voor zijn beleid wel op de goedkeuring van het parlement. Als de hervormers winnen, is dat ook een impliciete goedkeuring van het nucleair akkoord dat Rouhani vorig jaar met de internationale gemeenschap heeft gesloten en waardoor de meeste internationale sancties tegen Iran opgeheven worden.

Hervormers opnieuw aan de macht?

Als de trend zich doorzet, keren de hervormingsgezinden in Iran voor het eerst in meer dan tien jaar terug naar het centrum van de macht. Een eerste keer gebeurde dat met de verkiezing van de gematigde president Mohammed Khatami in 1997.

In 2004 verloren de hervormers evenwel hun macht in het parlement en een jaar later kwam de extremistische president Mahmoud Ahmadinejad aan de macht. Dat was toen niet enkel de keuze van de bevolking, want de meeste hervormingsgezinde kandidaten mochten van de machtige Raad van Wachters (of Hoeders) niet meedoen aan de verkiezingen.

Ook dit keer werden veel kandidaten geweigerd, maar blijkbaar was er nu meer soepelheid. Bovendien zijn veel Iraniërs de sancties beu en hopen ze hun levensstandaard te verbeteren met het nieuwe beleid.  De hervormers willen de strikte religieuze voorschriften versoepelen, meer vrijheid van pers en meningsuiting toelaten en de relaties met de buitenwereld verbeteren.

Een zelfde trend is er bij de verkiezing van de 88 leden van de Raad van Experten. Het is dat lichaam dat zal beslissen wid de opvolger wordt van ayatollah Ali Khamenei als "rahbar" (opperste leider) van Iran. Voormalig president Akbar Hashemi Rafsanjani en huidig president Hassan Rouhani -beiden beschouwd als hervormers- krijgen de meeste stemmen achter zich. Huidig voorzitter van die raad, de conservatieve ayatollah Mohammed Yazdi, zou het minder goed doen, maar is wel verkozen.