Ierse regering krijgt klappen bij verkiezingen

De nederlaag van de coalitie van premier Enda Kenny bij de verkiezingen dreigt het land in een lange politieke crisis te storten. Beide grote partijen liggen min of meer gelijk, maar een coalitie vormen zal niet gemakkelijk zijn. Sommigen spreken al over nieuwe verkiezingen.

De voorbije vier jaar werd Ierland geregeerd door een coaltie tussen de Fine Gael van premier Enda Kenny, aangevuld met de socialistische Labourpartij. Kenny (foto in tekst) heeft het land na de zware financiële crisis opnieuw naar groei geleid, maar het saneringsbeleid is blijkbaar slecht gevallen bij de kiezers.

Met meer dan tweederde van de stemmen geteld, heeft Fine Gael nog slechts 34 zetels in het parlement over tegenover 32 voor de belangrijkste rivaal, de Fianna Fail. Opvallend is echter de ineenstorting van Labour dat van 33 zetels terugvalt naar vier, voorlopig althans. 

Hoe dan ook lijkt een voortzetting van de coalitie geen mogelijkheid en even opvallend is de heropstanding van de oppositiepartij Fianna Fail, die vier jaar geleden zwaar werd afgestraft omdat als regeringspartij toen geen oplossing vond voor de financiële crisis, waarbij Ierland een zwaar besparingsprogramma kreeg opgelegd door de eurozone. 

De erg nationalistische Sinn Fein heeft tot nu toe 14 zetels, dat is evenveel als in het vorige parlement, maar daar kunnen er natuurlijk nog bijkomen.

Kunnen grote rivalen door één deur?

Zoals de kaarten nu liggen, zal het niet makkelijk zijn om een nieuwe Ierse regering te vormen. De huidige coalitie is niet langer houdbaar, gaf premier Enda Kenny al meteen toe. Zijn eigen politieke toekomst ziet er ook niet echt geweldig uit, want binnen zijn partij zullen velen zich vragen stellen waarom het verdict van de kiezer zo ernstig is.

Voor een buitenstaander lijkt het mathematisch simpel: beide grote partijen zouden ook een "grote coalitie" kunnen vormen. Ideologisch verschillen ze nauwelijks, al zit de Fine Gael in het EU-parlement in de conservatieve fractie en de Fianna Fail in de liberale.

Historisch zijn ze evenwel sinds de burgeroorlog van de jaren 20 bittere rivalen. De Fine Gael (Gaelic: stam van de Ieren) aanvaardde in 1922 het akkoord met Groot-Brittannië, waarbij Noord-Ierland buiten de Republiek viel, de Fianna Fail (Strijders voor de toekomst) beschouwde dat als verraad. Sinds 1932 wisselen de twee centrumrechtse partijen elkaar af in de regering. Nooit regeerden ze samen, al steunde Fine Gael in 1987 en 1989 wel een minderheidsregering van Fianna Fail.

Er gaan nu stemmen om dat beide partijen de handen in elkaar zouden slaan. Wie er dan de meeste zetels heeft, zou de premier kunnen leveren. Volgens prognoses zou Fine Gael de grootste kunnen blijven en zo zou premier Kenny zijn baan kunnen redden.

Hoe dan ook kan de eurozone politieke instabiliteit in de lidstaat Ierland missen als kiespijn, net nu dat land uit een diepe crisis komt. Griekenland is al langer een chaos,  in Spanje lijkt een politieke blokkering de vorming van een nieuwe regering in de weg te staan en in Portugal regeert een socialistische minderheidsregering met gedoogsteun van extreemlinkse en communistische partijen.