Het wordt echt smerig, daar over de grote plas

Nu de presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten lijken uit te draaien op een duel tussen Hillary Clinton voor de Democraten en Donald Trump voor de Republikeinen, stevent het land af op een bijzonder smerige kiescampagne. Dat heeft in de eerste plaats te maken met de grofgebekte Trump, maar ook Clinton zou wel eens erg venijnig kunnen worden.

"You ain't seen nothing yet." De song van Bachman-Turner Overdrive is al vaker gebruikt/misbruikt in de politiek. De Democraten gebruikten het nummer al tijdens de campagne van 2006, maar dit jaar zal het nummer symbool staan voor wat verschillende waarnemers nu al de  smerigste campagne ooit noemen.

Dat heeft bijzonder veel te maken met de grofgebekte Donald Trump. De miljardair besteedt bijzonder weinig aan zijn campagne, maar dat hoeft niet: elke uitlating van hem wordt breed uitgesmeerd in de media. Elke dag is Trump voorpaginanieuws, en meestal niet met de meest fijnzinnige uitlatingen of opmerkingen. "Ik heb dit nog nooit meegemaakt, maar dit wordt een bijzonder goed jaar voor ons", zegt CBS-baas Leslie Moonvess in The Hollywood Reporter. "Sorry. Het is vreselijk om dit te zeggen, maar doe zo voort, Donald."

Moslims, latino's, vrouwen, kritische journalisten, president Obama, zijn Republikeinse concurrenten: de flamboyante Trump heeft ze allemaal al door de mangel gehaald, het ene verwijt al grover dan het andere. Alles wijst erop dat hij ook tegenover Hillary Clinton zijn woorden niet zal sparen. "Zodra we dit alles achter de rug hebben, ga ik achter één persoon aan. En dat is Hillary Clinton." (...) "Ze is er al zo lang en haar palmares oogt niet fraai. Ze gaat het er niet beter op maken de komende vier jaar als zij president wordt. Het zal alleen maar erger worden." De toon is gezet.

Over vrouwen, seks en schandalen

Zelf is Hillary Clinton natuurlijk ook niet van een kleintje vervaard. Zij zal als voormalige first lady, senator en minister van Buitenlandse Zaken ongetwijfeld de kaart van de ervaring trekken. "Amerika is altijd al groots geweest. Belangrijker is dat we van Amerika opnieuw een geheel maken", zei ze eerder vandaag. Klinkt mooi, maar dan moet je er ook bij vertellen dat Amerika zo verdeeld is geraakt onder acht jaar presidentschap van haar partijgenoot Barack Obama.

Clinton wil een nieuwe wind laten waaien, maar dat klinkt toch wat ongeloofwaardig uit de mond van iemand die zelf al jarenlang deel uitmaakt van het establishment in Washington. Wat dat aspect betreft, is Trump - hoe lomp hij ook moge zijn - heel wat authentieker: hoewel hij steenrijk is, kan hij zich wel profileren als anti-establishmentfiguur.

Hillary speelt maar al te graag uit dat het tijd is voor een vrouw in het Witte Huis. Niet slecht als argument: na de eerste zwarte president de eerste vrouwelijke president. Maar net die vrouwelijke troefkaart maakt Hillary Clinton kwetsbaar, want Donald Trump heeft al aangegeven er niet voor terug te deinzen de seksschandalen rond de Clintons in de campagne te zullen gebruiken. "Als hij de kiezer ervan kan overtuigen dat Bill Clinton geen vrouwenversierder maar een vrouwenaanrander is, dan kan dat de campagne van Hillary behoorlijk schaden", zegt de Nederlandse journalist Twan Huys, die een boek over de Clintons heeft geschreven. Trump heeft trouwens al een tv-spotje laten maken waarin hij de affaire tussen Bill Clinton en Monica Lewinsky weer oprakelt.

Clinton wordt trouwens nog altijd achtervolgd door het schandaal rond de e-mails die ze als minister vanop een onbeveiligde server zou hebben verstuurd. Trump heeft het in dat verband al gehad over "een criminele daad".

Hillary slaat terug

Niet dat Clinton het zelf netjes zal houden. In haar campagneteam wordt gebroed op een strategie om Trump aan te pakken. De Amerikaanse krant The New York Times meent te weten dat de miljardair zou worden afgeschilderd als vrouwenhater en vijand van de arbeidersklasse, wiens onbezonnenheid gevaarlijk is voor het land en de wereld.

Trump aanvallen op zijn vaak wispelturige temperament - en dus zijn onbekwaamheid om het land te leiden - en in vraag stellen of hij wel die kampioen is zoals hij zichzelf graag voorstelt: dat lijkt de tactiek van de Democraten. Zij beseffen maar al te goed dat Trump Clinton niet als dom kan afschilderen, en dus ervoor kiest om haar te vernederen. Terugslaan is dus de boodschap.

Het wordt daar een echt moddergevecht, over de grote plas. Volgens de peilingen zou Hillary Clinton dat gevecht winnen. Zij speelt het op de ratio, maar Donald Trump appelleert meer aan het buikgevoel van de kiezers, en daardoor zou hij op 8 november wel eens verrassend uit de (stem)bus kunnen komen.

En ach: wat is smerig? Ook in 2012 verwachtten waarnemers een smerige campagne. Getuige daarvan een artikel in De Volkskrant van 2 mei 2012. En herinnert u zich nog Sarah Palin in 2008, die Barack Obama ervan beschuldigde een terroristenvriendje te zijn en zelfs in twijfel trok dat Obama in de VS was geboren? Werd dat laatste trouwens ook niet geopperd door ene ... Donald Trump?