Michel: "Beter geen akkoord dan een slecht akkoord"

De Europese leiders zitten vandaag en morgen samen tijdens een EU-top over de vluchtelingenkwestie. Ze buigen zich over de omstreden afspraken die tien dagen geleden zijn gemaakt met Turkije. "Ik ben voorzichtig optimistisch, maar toch eerder voorzichtig dan optimistisch", zegt EU-president Donald Tusk. Ook premier Michel is behoedzaam.

De EU en Turkije zijn het tien dagen geleden principieel eens geworden over het "1 voor 1"-principe om illegale migratie tussen Turkije en Griekenland te stoppen. Voortaan zouden alle vluchtelingen die illegaal aankomen op de Griekse eilanden worden teruggestuurd naar Turkije. Voor elke heropname zouden de lidstaten een andere Syrische vluchteling hervestigen in Europa.

Vandaag en morgen hopen de Europese leiders de deal rond te krijgen. Maar er zijn nog veel struikelblokken én veel kritiek.

"Alleen als we het hoofd koel houden en gecoördineerd samenwerken, kunnen we tot een akkoord met Turkije komen", zei EU-president Donald Tusk voor de start van de top. "Ik ben voorzichtig optimistisch, maar toch eerder voorzichtig dan optimistisch."

Dezelfde teneur bij premier Charles Michel, die zegt dat hij nog niet echt overtuigd is van een stevig engagement van Turkije. "De Europese landen moeten een sterke positie verdedigen", zei hij. "Beter geen akkoord dan een slecht akkoord."

Tusk merkte ook nog op dat alle lidstaten, "groot en klein", moeten kunnen instemmen met de deal. Ook Cyprus dus, dat sterk gekant is tegen nieuwe gesprekken over een mogelijk EU-lidmaatschap van Turkije.

Uiteenlopend protest

Tusk zei ook dat de afspraken met Turkije moeten voldoen aan de Europese en internationale wetten. Net omdat dat niet het geval zou zijn, krijgt het plan veel kritiek. Mensenrechtenorganisaties en ngo's vinden dat het indruist tegen het asielrecht.

"Syrische vluchtelingen zijn geen handelswaar", zegt Amnesty Internationaal, dat in de Europese wijk in Brussel protesteert tegen het ontwerpakkoord. "Zo'n perverse, onmenselijke deal mag Europa niet sluiten", zegt Eva Berghmans van de mensenrechtenorganisatie. "We moeten integendeel investeren in degelijke opvang in Turkije en in een behoorlijk asielsysteem in Griekenland. Zo los je de problemen op op lange termijn."

Ook vanuit heel andere hoek rijst protest. Vlaams Belang rolde een rode loper uit. "Want met deze deal rolt Europa de rode loper uit voor Turkije en geeft het toe aan een jarenlange chantagepolitiek van Erdogan", zegt voorzitter Tom Van Grieken. "We zetten de poorten wagenwijd open voor 80 miljoen Turken."

Verhofstadt: "Europa geeft zijn sleutels aan sultan Erdogan"

In de krant Le Soir had ook Guy Verhofstadt, fractieleider voor Open VLD in het Europees parlement, al kritiek geuit op het plan. "Met deze regeling geeft Europa zijn sleutels aan sultan Erdogan", zegt hij. "Het is niet Turkije dat moet beslissen wie de EU binnen mag en wie niet."

Het Europese Hof van Justitie heeft vandaag bevestigd dat EU-lidstaten mensen die om internationale bescherming vragen, mogen terugsturen naar een veilig derde land. Maar is Turkije een veilig land? Verhofstadt vindt van niet.

"We kunnen het bezwaarlijk een stabiel land noemen", zegt hij. "Daarvoor zal het eerst de nodige aanpassingen moeten doen". Een collectieve uitwijzing van vluchtelingen naar Turkije is voor de gewezen premier onmogelijk omdat het land niet voldoet aan alle voorschriften van Genève."