EU start met snelle uitvoering Europees-Turks-akkoord

De Europese Commissie heeft nieuwe wetgeving voorgesteld om het samenwerkingsakkoord met Turkije in het kader van de vluchtelingencrisis te implementeren. Intussen hebben al 20 lidstaten beloofd personeel naar de Griekse eilanden te sturen, waaronder ook België.

De Europese Unie en Turkije kwamen vrijdag overeen dat alle migranten die op illegale wijze de Griekse eilanden bereiken na een snelle behandeling van hun dossier terug naar Turkije zullen worden gestuurd.

Dat mechanisme ging gisteren van start, het eigenlijke terugsturen begint over een paar dagen. Voor elke Syriër die naar Turkije wordt teruggestuurd, zullen de Europese lidstaten een andere Syriër opnemen die zich in Turkije bevindt en de gevaarlijke overtocht van de Middellandse Zee niet gewaagd heeft.

Het mechanisme voorziet de hervestiging in Europa van alles samen 72.000 vluchtelingen, voornamelijk Syriërs. Het nieuwe wetgevende initiatief van de Commissie moet dat mogelijk maken. Voorzitter Jean-Claude Juncker en zijn collega's putten daarvoor uit het beruchte spreidingsplan dat vorig jaar werd goedgekeurd.

"Ervan uitgaan dat stroom richting Europa zal stilvallen"

De Europese lidstaten kwamen in september 2015 overeen dat ze 160.000 vluchtelingen die via Griekenland en Italië de Europese Unie binnenkomen onder elkaar zullen verdelen. Een verdeelsleutel werd afgesproken, maar 54.000 plaatsen moeten nog worden toegewezen. De Commissie heeft nu een amendement op het spreidingsplan ingediend dat zegt dat die resterende plaatsen in het Europese-Turkse plan worden ingekanteld.

Die 54.000 plaatsen komen bovenop de ongeveer 18.000 plaatsen die nog overblijven van het hervestigingsplan dat in de zomer van vorig jaar werd overeengekomen. Dat plan houdt in dat de lidstaten onderdak zullen geven aan 22.504 personen die zich in Turkije, Libanon en Jordanië bevinden en nood hebben aan bescherming. (Dit dus in tegenstelling tot het spreidingsplan, waarbij geen mensen uit Turkije worden gehaald, maar vluchtelingen die zich al in Europa bevinden worden verdeeld.)

In Europese kringen maakt men zich sterk dat er uiteindelijk geen 72.000 personen naar Europa gehaald zullen moeten worden om het plan te doen slagen. Het nieuws dat nagenoeg iedereen die in een gammel bootje stapt om Griekenland te bereiken zal worden teruggestuurd, is "een sterke boodschap aan de migranten". Daarom wordt er vanuit gegaan dat de stroom richting Europa snel zal stilvallen.

50 Belgische experts naar Griekenland

Om het plan te doen slagen én om alle vluchtelingen een individuele behandeling van hun dossier te garanderen, is er nood aan de inzet op de eilanden van ongeveer 4.000 asielexperts, politieofficieren en andere medewerkers. De Grieken zullen zelf 1.500 mensen ter beschikking stellen, de andere lidstaten leveren 2.500 personeelsleden.

Twintig EU-landen zegden afgelopen weekend al mensen toe. België ging in op de oproep van het Europese asielagentschap EASO, dat nood heeft aan 400 medewerkers, en engageerde zich om 50 experts van de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ), het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen (CGVS) en Fedasil naar Griekenland te sturen.

"De EU zal mensen in nood blijven helpen"

Als het plan succesvol is en de stroom valt inderdaad stil nog voor er 72.000 personen hervestigd moesten worden, betekent dat niet dat Europa aan zijn morele verplichtingen zal verzaken, klonk het vandaag in de Europese wijk. "De EU zal mensen in nood blijven helpen."

Van de Turken wordt intussen verwacht dat ze al het nodige doen om de vluchtelingen op hun grondgebied te beschermen. Als dat niet het geval is, zal er niemand worden teruggestuurd, zegt een Europese bron. Griekenland moet Turkije nog steeds officieel erkennen als veilig derde land.