Buitenlandse experts (alweer) kritisch voor Belgische antiterreuraanpak

Na de aanslagen in Parijs en de link met Molenbeek werd ons land door enkele internationale media een "failed state" genoemd. Ook nu, na de bloedige aanslagen in Brussel en Zaventem, komt er kritiek op de Belgische aanpak van het terrorisme. Verschillende buitenlandse terreurexperts zijn niet mals voor ons land.

"Ik kan het gedrag van de Belgische autoriteiten niet begrijpen", zegt de Duitse terreurexpert Joachim Krause aan het ARD-magazine "Tagesschau". "Vanuit het islamistische milieu werd gedreigd met vergeldingsmaatregelen (na de arrestatie van Salah Abdeslam, red.). Men had de toegang tot de vertrekhal van de luchthaven van Zaventem minstens zo sterk moeten beveiligen als de toegang tot de grotere stations. Dat is niet gebeurd."

"Het ziet ernaar uit dat de daders met een bomgordel en een koffer met springstof ongemerkt de luchthaven zijn binnengeraakt. Dat had niet mogen gebeuren", aldus Krause. Het grote probleem is volgens hem het salafistische milieu in Molenbeek. "De Belgische politie is niet bij machte om dat milieu onder controle te krijgen. Ze zijn overstelpt. En dat betekent dat er nog aanslagen kunnen volgen."

"Belgische nalatigheid"

De Duitse politicologe en terreurexpert Asiem El Difraoui heeft het op ZDF over "Belgische nalatigheid in een mate die nauwelijks te begrijpen is". "Het is niet te begrijpen dat een hoofddader van de aanslagen in Parijs, Salah Abdeslam, zich ongestoord vier maanden lang kon verschuilen in Molenbeek."

"Molenbeek stond in het vizier van de onderzoekers en toch hebben de aanslagen in Brussel kunnen plaatsvinden", aldus El Difraoui. Volgens haar heeft Europa nog een lange weg te gaan inzake veiligheidsbeleid, preventie en deradicalisering.

"Staat die niet erg goed werkt"

De Franse terreurexpert Gilles Kepel is eveneens niet mals voor ons land. "Je hebt een staat die niet erg goed werkt. We hebben het gehad over fouten in de beveiliging van de luchthaven, de onenigheid tussen Walen en Vlamingen. En het feit dat je die "enclaves" hebt. Wat me bijvoorbeeld in Molenbeek erg getroffen heeft, was een politieactie waarbij een buitenlander heel slecht behandeld werd. Ik heb zoiets nooit meegemaakt in Frankrijk", zegt hij op TF1.

Kepel noemt Molenbeek "de hoofdstad van de Europese jihad", waar zich een alliantie gevormd heeft tussen criminele netwerken en jihadisme.

"Was België klaar?"

De Amerikaanse expert Matthew Levitt stelt zich in een opiniestuk in The New York Times vragen bij de paraatheid van de Belgische inlichtingendiensten. "De Belgische overheid heeft 12 antiterreurmaatregelen genomen na de raid in Verviers en 18 na de aanslagen in Parijs. Maar wat nodig is, zijn geen nieuwe programma's maar een volledige personeelsbezetting in de bestaande politie- en inlichtingendiensten, en het neerhalen van de muren tussen de verschillende diensten."

De Amerikaanse nieuwssite The Daily Beast citeert anonieme bronnen binnen de Amerikaanse veiligheidsdiensten die een vernietigend beeld ophangen van de terreurbestrijding in ons land en in Europa. "Als we contact opnemen of onze mensen ter plaatse sturen, praten we in essentie met "kinderen". Ze zijn niet pro-actief. Ze hebben geen idee wat er gebeurt. Ze zijn in ontkenning", zegt een van die anonieme bronnen.

"Nederland is beter voorbereid"

Ook bij onze noorderburen is er kritiek. Volgens Edwin Bakker van het Centrum voor Terrorisme en Contraterrorisme van de Universiteit Leiden zal Nederland een aanslag eerder zien aankomen dan België, omdat zij "beter zicht hebben op wat er zich in wijken en gemeenschappen afspeelt". Dat zegt hij in De Volkskrant.

Bakker wijst naar de verdeeldheid van ons land. "Brussel telt tien (sic) gemeenten en meerdere politieregio's die informatie niet altijd even goed delen, en kampt met een taalbarrière. Bovendien heeft België lange tijd niet geïnvesteerd in zijn veiligheidsdiensten. Dan kan het gebeuren dat je zulke aanslagen misschien wel verwacht, maar niet ziet aankomen."

"Verdeeld land"

The Guardian heeft het in een analyse eveneens over België als een verdeeld land. "De losheid van de banden betekent dat België misschien een aantal werktuigen en afweermechanismen mist die andere meer geünificeerde landen wel hebben om met terrorisme om te gaan."

"Schuld op onze diensten schuiven, is onrechtvaardig"

Minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) wijst de kritiek van de hand. "Onze diensten bewijzen continu hun slagkracht en efficiëntie. Het zijn professionals, maar je strijdt ook tegen professionals. Ze zijn degelijk opgeleid en met een missie uitgestuurd. Nu de schuld op onze diensten schuiven, zou onrechtvaardig zijn", aldus Jambon, die verwijst naar de onderschepte terreurcel in Verviers en de arrestatie van Salah Abdeslam.

Minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) treedt hem bij. Hij wijst erop dat België al jarenlang ijvert voor meer samenwerking tussen de inlichtingendiensten Europees en wereldwijd, en zegt dat andere landen niet altijd hun gegevens hebben gedeeld.