Paasbommen - Maja Wolny

Samen met mijn gezin vieren we Pasen, niet in Polen, maar in België. Tot groot ongenoegen van mijn Poolse familieleden, die oprecht bezorgd zijn over onze veiligheid. En tot wanhoop van het Poolse ministerie van Buitenlandse Zaken dat elke trip naar België afraadt.
labels
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Maja Wolny is een Pools-Belgische schrijfster. Ze werkt en woont met haar Belgische man en kinderen in Kazimierz Dolny, in het oosten van Polen.

Waarschijnlijk wilden de moslimterroristen van Zaventem en Maalbeek tijdens de Paasdagen toeslaan, tijdens het belangrijkste feest van het Christendom. Zowat 1983 jaar geleden stierf Jezus van Nazareth en volgens de gelovigen is hij dan ook verrezen.

Wetenschappers die aardlagenonderzoek in de Dode Zee hebben uitgevoerd, concluderen dat daar in diezelfde periode een grote beving plaats heeft gevonden. Zulk een aardbeving kort na de dood van iemand die zich de zoon van God noemde, moet voor de tijdgenoten van toen bijzonder beangstigend zijn geweest.

Je kan je zo voorstellen dat zij worstelden met gevoelens van radeloosheid, verdriet en angst, net als wijzelf, na de aanslagen in Brussel. Misschien dachten ze na over hun eigen sterfelijkheid, het onvermijdelijke einde van elk leven.

Indien de terroristen hun aanslag op Pasen hadden uitgevoerd, troffen ze niet enkel de chartervliegtuigen op weg naar de zon. Ze wilden de onsterfelijkheid van de Europese geest aantasten. In heel Europa, ongeacht welk geloof al dan niet dominant is, vieren we rond Pasen het ontwaken van de natuur na de winter. De Paasdagen staan garant voor een feest van kracht en weerbaarheid. Een hulde aan het nieuwe leven.

Brussels on fire

Onmiddellijk na de aanslagen werd op Twitter de hashtag ‘Brussels is on fire’ gecreëerd, waar jihadisten en hun aanhangers hun vreugde deelden met als basale wraakverklaring: “You declared war against us, and bombed us, and we attacked your home land.” Ivar Mol, een leerkracht uit Breda, zag tot zijn afschuw de bloeddorstige reactie van zijn leerlingen en stelde de retorische vraag: “Hoe geef je nog les als er in je klas door moslimkinderen wordt geapplaudisseerd?”

Kort nadien kreeg de leerkracht onaangenaam bezoek van drie politieagenten die hem dwingend vroegen om dit soort tweets niet meer te schrijven. Ivar Mol meldde dat politiebezoek kort en zakelijk op Twitter. Prompt oogstte hij duizenden steunbetuigingen. Want als er geen vragen meer mogen worden gesteld, als er geen reflectie of discussie meer kan, dan is de missie van de moslimterroristen volbracht. Dan hebben ze de ultieme angst gezaaid, dan hebben ze ons gebrandmerkt met een litteken in de vorm van de schaduw van een mes.

Verboden reis

Samen met mijn gezin vlieg ik vanuit Polen naar België om er Pasen te vieren. In deze moeilijke dagen willen we in ons tweede vaderland zijn, ondanks het negatieve reisadvies van het Poolse Ministerie van Buitenlandse Zaken. Wie toch richting Brussel reist, wordt gevraagd om extra voorzichtig te zijn.

Kort voor het vertrek stelden onze kinderen van 8 en 12 vragen over de aanslagen. Mijn Belgische man en ik antwoordden zo sereen en geruststellend mogelijk. Hoewel ons kroost normaliter dol is op vliegreizen, waren de anders zo reislustige kinderen voor de eerste keer in hun bi-culturele leven niet bijster enthousiast om van het ene vaderland naar het andere te pendelen.

Op de luchthaven van Warschau zagen we hoe de vluchten naar Zaventem een na een werden geannuleerd. Onze bestemming was het budgetvriendelijke Charleroi, waar we door gewapende manschappen werden verwelkomd. Familie of vrienden mochten de aankomsthal van de luchthaven niet binnen.

Ik had mijn ouders zoals steeds beloofd hen te bellen bij aankomst om hen te verzekeren dat de trip voorspoedig was verlopen. Vaak vragen ouders dat, deels uit bezorgdheid, deels uit verveling en deels misschien uit eenzaamheid.

Deze keer was het anders. Nadat ik hen had verzekerd dat het ons gezin prima verging, hoorde ik in hun stem veeleer boosheid dan blijdschap. Zij, die tot de generatie van de Koude Oorlog behoren, zij, Lucyna en Marian, die geboren zijn kort na de Tweede Wereldoorlog en opgegroeid zijn in het arme, verknechte deel van het toen verdeelde Europa, zij zijn kwaad.

Ze zijn kwaad op het mythische Westen, dat zo lang model stond als een El Dorado van vrijheid en zekerheid, een El Dorado waar nu het bladgoud van afbladdert wegens zijn flagrante falen om de burgers hun meest elementaire behoefte te garanderen: veiligheid.

Verminkt gezicht

Ik denk aan de Griekse historicus Herodotos. Het is een verhaal dat ik heb herontdekt dankzij het fenomenale boek van mijn landgenoot Ryszard Kapuscinski “Reizen met Herodotos”. Het gaat om het verhaal van Zopyros, een Perzische edelman die zijn koning Darius hielp om de revolterende stad Babylon te onderwerpen. De stad werd al sinds bijna twee jaar belegerd maar het leger slaagde er niet in om aan de muren van Babylon ook maar de kleinste schade toe te brengen.

Zopyros werd radeloos. Net voor hij met Darius ging praten, verminkte hij zijn gezicht. Hij sneed zijn neus en oren af, hij schoor zich kaal. Uitgeput en bloedend verscheen hij voor zijn koning. De geschokte Darius kon niet geloven dat Zopyros zichzelf had verminkt uit woede en schaamte.

Herodotus toont hier een gedachte die bijzonder actueel lijkt. De mens waarvan de waardigheid is aangetast en die vernederd is, kan zich van die brandende schaamte enkel door middel van zelfvernietiging bevrijden.

Liever een lelijk en verminkt gezicht dan het gelaat van een vernederde Pers aan de muren van Babylon. Zopyros beschouwt die vernedering niet als een individuele, persoonlijk tegen hem gerichte belediging. Voor hem bestaat enkel een “wij”. “Wij”, de beledigde en vernederde Perzen. Hij bedenkt een snood plan om wraak te nemen. 

Zopyros keert terug naar de poorten van Babylon, vraagt toegang tot de stad en maakt de inwoners wijs dat zijn vreselijke verminkingen het gevolg zijn van folteringen op bevel van Darius. Langzaam aan wint Zopyros het vertrouwen van de Babyloniërs. Tijdens de beslissende aanval opent hij de poorten van de stad. De Perzen rukken binnen en vernietigen Babylon. In dit verhaal is iedereen slachtoffer en dader tegelijkertijd. Maar op het eind was er een duidelijke winnaar.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.