Obama zal veto stellen tegen 9/11-wet die Saudi's vervolgt

De Amerikaanse president Barack Obama zal eventueel zijn veto stellen als het Congres een wet aanneemt waarbij de Saudische regering voor Amerikaanse rechtbanken vervolgd zou kunnen worden voor betrokkenheid bij de aanslagen van 9/11. Dat zou tot een grote crisis tussen beide bondgenoten kunnen leiden.

Een aantal Congresleden -zowel Democraten als Republikeinen- hebben een wetsvoorstel klaar dat de deur zou openen voor de vervolging van de regering en leiders van Saudi-Arabië wegens hun eventuele rol bij de aanslagen op 11 september 2001 in New York, Washington en een vliegtuig in Pennsylvania.

Die aanslag werd uitgevoerd door de terreurgroep Al Qaeda en de meeste daders hadden de Saudische nationaliteit, net als terreurleider Osama Bin Laden overigens. Veel Amerikanen en dan ook families van de slachtoffers van toen vermoeden dat de Saudische overheid achter de schermen betrokken was bij 9/11. Die mensen steunen het wetsvoorstel dat Saudi-Arabië of leiders van dat land voor Amerikaanse rechtbanken zou kunnen dagen.

President Obama wil daar niet van weten. Hij zegt dat de VS omgekeerd dan ook vervolgd zou kunnen worden in andere landen. Ook zou het goedkeuren van die wet de relaties met Saudi-Arabië kunnen schaden net nu Obama daar op bezoek zal gaan bij koning Salman (foto in tekst). In januari is het voorstel goedgekeurd in een Senaatscommissie. Nu moet die nog wel naar de voltallige Senaat.

De kwestie is intussen ook stof geworden in de kiescampagne. De Democratische kandidate Hillary Clinton en haar Republikeinse rivaal Donald Trump scharen zich allebei achter het wetsvoorstel. De Democraat Bernie Sanders staat dan weer aan de kant van president Barack Obama.

Overigens is er tot nu toe nog geen enkel officieel bewijs dat Saudi-Arabië betrokken was bij de aanslagen van 9/11.

Breuk in een oude alliantie?

De kwestie ligt heel gevoelig en niet enkel wegens het komende bezoek van Obama aan Saudi-Arabië. Riyadh heeft er mee gedreigd om voor 760 miljard dollar Amerikaanse staatsobligaties die het de voorbije jaren opgekocht heeft, te dumpen op de financiële markten als het wetsvoorstel wordt goedgekeurd.

Dat zou een zware schok kunnen betekenen voor het wereldwijde financiële systeem en voor de Verenigde Staten, maar ook voor de andere landen, inclusief Saudi-Arabië.

Bovenal zou dat echter een forse breuk betekenen in de nauwe alliantie tussen de Verenigde Staten en Saudi-Arabië, een relatie die tot 1945 teruggaat en sindsdien een belangrijke as was in het Midden-Oosten.

Die alliantie was sterk gericht tegen het sjiitische Iran, maar heeft de laatste jaren averij opgelopen. Obama is een "lauwe" vriend voor de Saudi's, die zijn toenaderingspogingen tot Iran wantrouwen. De VS steunen dan wel vanaf de zijlijn de inmenging van de Saudi's in Jemen, maar stappen niet van harte in het conflict tussen Saudi's en Iraniërs, zoals dat zich afspeelt in Syrië en Irak.