Dag van de Dans: hoe een stadswandeling uitmondt in een groepsdans

Op de eerste Dag van de Dans lokte choreografe Anne Teresa De Keersmaeker een pak volk naar het centrum van Brussel. Op het programma: een "slow walk" naar de Grote Markt waar De Keersmaeker zelf een dansworkshop gaf. Volgens haar schuilt in iedereen een danser. Onze redacteur ging de sfeer opsnuiven.

Vanuit de vijf punten van de Brusselse vijfhoek vertrok een slow walk onder leiding van enkele professionele dansers van Rosas. Geen gezwinde wandeling, maar een traject van 1,5 kilometer aan een snelheid van 5 meter per minuut. De Keersmaeker wil op deze manier Brussel weer in handen nemen, na de aanslagen.

Eindpunt van de wandeling is de Brusselse Grote Markt waar De Keersmaeker haar dansworkshop 'My walking is my dancing" geeft. Beweging vertrekt volgens de moderne choreografe vanuit een eenvoudige wandeling. Iedereen is bijgevolg een danser in het diepst van zijn gedachten.

Ik wandel dus ik dans

Hoewel elke mens weet hoe hij moet stappen, is een slow walk heel andere koek. Bewust onthaasten, en beheerst bewegen zonder je balans te verliezen: het is niet zo simpel als het lijkt. De Keersmaekers premisse dat rondstappen een vorm van dans is, lijkt wel te kloppen. Bewust je voet afrollen bij elke stap, telkens opnieuw je evenwicht zoeken: slow walken lijkt meer op dansen dan je zou denken. 

De verplaatsing in groep brengt een bijzondere sfeer met zich mee, ook al wordt er niet altijd veel gezegd. Twee Rosasdansers vooraan bepalen het tempo, als masters of ceremony. De beheerste en synchrone stappen, ieder in zijn eigen stijl: een natuurlijke choreografie lijkt geboren. Verwonderde blikken van omstaanders versterken dat gevoel alleen maar. Vooral in de Koninklijke Galerijen steekt een groep trage wandelaars schril af tegen de opvallend gejaagde toeristen en winkelaars.

Nieuwsgierige blikken

Een van de jongste wandelaars die de tocht volledig aflegt, is de 12-jarige René Wynants uit Schaarbeek. "Mensen staren wel, maar ik vind dit een superleuke ervaring. Al is het wel moeilijk om de hele tijd zo traag te wandelen. Ik heb de indruk dat we sneller begonnen waren, maar daarna stilaan zijn vertraagd."

Zijn moeder, die halverwege aansloot, knikt instemmend. "Ik ben me er plots heel bewust van hoe ik mijn voeten neerzet. Ik heb duidelijk een meer en minder stabiele kant", lacht Veerle Aendekerk (48).

"Alles verloopt gesmeerd en zonder te veel toeters en bellen. Na een korte uitleg zijn we vertrokken. Onderweg werd brood uitgedeeld, en toen het koud werd waren er plots dekens met de Belgische driekleur. Puike organisatie", aldus Andrea Simon (54). Bij sommigen weegt de inspanning wel door. "Onderweg was het heel koud. Na een lange, trage afdaling ben ik even gaan opwarmen. We krijgen veel nieuwsgierige blikken, maar die zijn positief. Ik zou even vreemd opkijken als voorbijganger", aldus Monique Van den Neucker (62).

Lose yourself to dance

Eens aangekomen op het eindpunt, vormen de verschillende groepen een lange rij die zich in een grote cirkel beweegt. De Keersmaeker neemt plaats in het midden, om de dansworkshop te leiden, afwisselend in het Nederlands, Frans en Engels.

De stapsgewijze aanpak neemt enige gêne en schroom snel weg. Eerst wordt gevraagd om rond te wandelen, snel en traag, in rechte lijnen eerst wat sneller en dan wat trager. Daarna wordt er gewandeld in rechte lijnen, kronkelend in bochten, met grote en kleine passen, op de tippen van de tenen en zwaar op de hielen. Iedereen volgt de instructies blindelings.

Na een halfuurtje wandelen in stilte verandert "Let's dance" van David Bowie de sfeer op het plein. Er wordt plots geklapt en gehuppel gaat over in volwaardige danspassen. Onder een stralende zon spelen zich festivaltaferelen af, in het hart van de hoofdstad.

De groep vormt opnieuw een cirkel. In het midden ervan wordt gefreestylet, onder luid gejoel. "Lose yourself to dance": het credo van het Daft Punknummer wordt goed opgevolgd. Tijdens "I wanna dance with somebody" vraagt De Keersmaeker om een duo te vormen met een onbekende. Een bonte bende zoekt en vindt elkaar. Het koppeldansen ontaardt in een typische polonaise. Belgischer dan dit wordt dans niet meer.

"Alors on dance" van Brusselse meester Stromae doet het feest helemaal losbarsten. De workshop eindigt na tegelplakker "Purple rain" van Prince met een luid applaus. De massa valt druppelgewijs uit elkaar. De Keersmaeker is moe maar tevreden.

"De dag is heel goed verlopen. Het was voor mij ook de eerste keer, dus ik was wel een beetje bang vooraf, om de grote massa gedisciplineerd in beweging te krijgen. Uiteindelijk was er veel volk en is de overgang van "my walking" naar "my dancing" goed gelukt", aldus De Keersmaeker. "We hebben in deze gewonde en getraumatiseerde stad een mooi moment van reflectie en plezier gedeeld."