Presidentsverkiezingen Filipijnen: bizarre outsider tegen de rest

De Filipijnen kiezen vandaag een nieuwe president. Het blijft uitkijken wie de liberale president Benigno Aquino gaat opvolgen, de zoon van "People Power" ex-presidente Cory Aquino die in 1986 de dictatuur van Ferdinand Marcos ten val bracht.
Copyright 2016 The Associated Press. All rights reserved. This material may not be published, broadcast, rewritten or redistribu

Erg rustig zijn de verkiezingen niet van start gegaan. Vanochtend overvielen gewapende mannen een kiesbureau, en daarbij kwamen minstens zeven mensen om het leven. Ook op andere plekken, verspreid over het hele land, kwam het tot incidenten met slachtoffers. De uiteindelijke balans: minstens tien doden.

In dat klimaat kiest het land een nieuwe president, een president trouwens die slechts één ambtstermijn van zes jaar krijgt. (Huidig president Benigno Aquino kan dus niet herkozen worden). Er zijn vijf kandidaten om hem op te volgen. Het gaat om vier traditionele politici en één bizarre outsider, maar die laatste staat wel voorop in de peilingen.

Rodrigo Duterte (foto in tekst) is zowat een mix van de vuilgebekte VS-presidentskandidaat Donald Trump en de intussen overleden linkspopulistische leider van Venezuela Hugo Chavez. Door zijn populisme en imago als anti-establishment heeft Duterte veel arme Filipino's kunnen bekoren en volgens de peilingen staat 33% achter hem. Duterte heeft als burgemeester van Davao een bikkelharde strijd tegen de misdaad gevoerd, maar zou daarbij ook doodseskaders hebben ingezet. Hij dreigt er overigens mee om het parlement naar huis te sturen als hij zijn zin niet krijgt. Duterte wil ook toenadering tot China en staat kritisch tegenover de Verenigde Staten, de traditionele bondgenoot van de Filipijnen in de regio. Door zijn ongepaste grapjes over verkrachtingen, vrouwen en een belediging van paus Franciscus heeft hij echter veel mensen de kast opgejaagd.

Copyright 2016 The Associated Press. All rights reserved. This material may not be published, broadcast, rewritten or redistribu

Senator Grace Poe (foto in tekst) is een vondelinge die werd geadopteerd door een voormalige presidentskandidaat. Ook zij mikt vooral op de arme Filipino's en wil de strijd aanbinden met honger en armoede, maar ook met de corruptie, drugs en fraude. Poe kan rekenen op 22% in de peilingen en zou Duterte van de overwinning kunnen houden. Ze heeft lang in de VS gewoond en kan het economische hervormingsbeleid van huidig president Aquino voortzetten.

Mar Roxas is de kleinzoon van de eerste Filipijnse president en heeft de steun van huidig president Aquino. Ook hij staat positief tegenover de VS en hij geldt als erg bekwaam, vooral in economische zaken, maar hij is een kleurloze figuur. Roxas staat in de peilingen op 20%.

Jejomar Binay is een mensenrechtenadvocaat die politieke gevangenen verdedigde onder de Marcos-dictatuur. Sinds 2010 is hij vicepresident.

Ook voormalig rechter Miriam Defensor-Santiago komt uit de Aquino-stal. Toch heeft ze de erg omstreden beslissing genomen om Ferdinand "Bongbong" Marcos, de zoon van de voormalige dictator, als "running mate" te benoemen.

Copyright 2016 The Associated Press. All rights reserved. This material may not be published, broadcast, rewritten or redistribu

Er staat veel op het spel

De Filipijnen zijn sinds de volksopstand van 1986 tegen dictator Ferdinand Marcos een democratie, zij het een erg corrupte, waarbij grote families van oligarchen veel macht hebben, vooral lokaal dan. De voorbije jaren heeft het land een forse economische groei gekend in het spoor van andere landen in Zuidoost-Azië, maar veel gewone Filipino's hebben daar niet van mee geprofiteerd en de armoede ligt nog altijd erg hoog.

Er wonen net geen 100 miljoen inwoners in het enige Aziatische land met een christelijke meerderheid. Bovendien liggen de Filipijnen erg strategisch vlak voor het Aziatische vasteland en de Stille Oceaan en tussen de Japanse eilanden, Taiwan en Indonesië. Wie op de kaart kijkt, ziet dat daar erg belangrijke zeeverbindingen liggen.

De voorbije jaren lagen de Filipijnen in de frontlijn van de spanningen in de Zuid-Chinese Zee. China claimt daar tal van eilanden en riffen en heeft op een aantal daarvan versterkingen gebouwd. Traditioneel zijn de Filipijnen een bondgenoot van de VS die er tot twintig jaar geleden grote militaire bases hadden. Door de spanningen met China heeft president Aquino opnieuw nauwe militaire samenwerking met de VS aangekondigd. Zo zouden de Amerikanen opnieuw troepen legeren op Filipijnse bases en sinds vorig jaar voeren VS-marineschepen en -vliegtuigen samen met Japan en Australië patrouilleopdrachten uit in de Zuid-Chinese (of West-Filipijnse) Zee.

Een overwinning van Duterte zou de relaties tussen Washington en Manila evenwel op de helling kunnen zetten en strategisch erg vervelend zijn.