Zijn je vrienden echt je vrienden? Zeg misschien niet te snel ja

Zijn mijn vrienden wel echt mijn vrienden? Iedereen stelt zich die vraag wel eens. Volgens een Amerikaans onderzoek nemen we best niet te snel aan dat mensen die we als vrienden beschouwen, hetzelfde over ons denken. Want in de helft van de gevallen zou dat niet het geval zijn.
Design Pics / LJM Photo

Het is een niet erg opbeurende conclusie die de onderzoekers trekken in de studie, waarover onder meer The New York Times bericht. Hoe gingen ze te werk? De auteurs, onderzoekers uit de sociale psychologie, gaven een vragenlijst aan 84 hogeschoolstudenten waarin ze al hun medestudenten een score van 0 (ken ik niet) tot 5 (beste vriend) moesten geven. Vanaf een score van 3 werd er gesproken van vriendschap.

Daarnaast moesten de deelnemers ook inschatten hoe de anderen hen zouden beoordelen. In totaal waren er 1.353 "vriendschappen", waarbij iemand dus een score van 3 of meer had gegeven. In 94 procent van de gevallen dachten de mensen die de score gaven, dat de andere een gelijkaardige score zou geven. Logisch, want waarom zou je iemand een vriend noemen als je niet denkt dat het wederzijds is.

De realiteit blijkt anders. Slechts 53 procent van de vriendschappen was wederzijds. Het gaat natuurlijk wel maar om een beperkte groep van deelnemers, die ook allemaal tot dezelfde leeftijdscategorie behoren. Anderzijds hebben de onderzoekers ook gekeken naar eerdere studies over vriendschap uit Europa, Israël en de VS. Die resultaten lopen gelijk of liggen zelfs nog lager voor wat wederzijdse vriendschappen betreft.

Emotionele bescherming

"Onze resultaten suggereren dat mensen niet echt bekwaam zijn om in te schatten of een vriendschap wederzijds is, misschien omdat de mogelijkheid dat het niet wederzijds is, mensen doet nadenken over hun zelfbeeld", schrijven de auteurs. Een vorm van emotionele bescherming dus.

Daarnaast speelt wishful thinking een rol. "Mensen willen bevriend zijn met personen die een hogere sociale status hebben en gedragen zich dan op manieren die kenmerkend zijn voor een vriendschap. De personen met een hogere status hebben echter een grotere keuze in welke vriendschappen ze aangaan en kiezen ervoor om zich als vriend te gedragen in slechts een aantal van de de vriendschappen die hen aangeboden worden."

Uit de studie blijkt tot slot dat als de sociale cirkels van de deelnemers in grote mate overlappen en als hun sociale status overeenkomt, de kans in grote mate stijgt dat de vriendschap als wederzijds wordt ervaren.

De volledige studie vindt u op de website van het wetenschappelijke magazine PLOS ONE.