Aantal langdurig zieken steeg nooit eerder zo snel

Eind vorig jaar zaten 370.400 mensen langdurig thuis door ziekte, 64 procent meer dan tien jaar geleden en het hoogste aantal ooit, zo blijkt uit cijfers van de Rijksdienst voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (Riziv) die De Tijd publiceert. Tussen eind 2014 en eind 2015 is het aantal langdurig zieken met 8 procent gestegen. De jaren voordien lag die stijging op 5 à 6 procent.
Cedric Hatto

Het overgrote deel van de langdurig zieken zijn werknemers (347.000). Ook 23.500 zelfstandigen zitten langer dan een jaar ziek thuis. De overheid trok vorig jaar net geen 5 miljard euro uit om hen een ziekte-uitkering uit te betalen.

Volgens het Riziv is de stijging te verklaren door de sterke toename van het aantal psychologische aandoeningen en door de hervormingen van de regering-Di Rupo en de regering-Michel. Daardoor blijven 50- en 60-plussers langer op de arbeidsmarkt, maar dat is de groep die het vaakst ziek wordt.

"Stijging enkel bij langdurig zieken"

Ook de Mediahuiskranten berichten over een alarmerende stijging van het aantal langdurig zieken, op basis van een onderzoek van Securex die zowel werkgevers bevroeg als de afwezigheidscijfers bestudeerde.

"Het aantal werknemers dat al langer dan een jaar ziek thuiszit, is nog nooit sterker gestegen dan vorig jaar. De situatie is zeer alarmerend", luidt het daar. De stijging is volgens Securex des te opmerkelijker omdat het aantal "gewone" zieken -van een paar dagen tot maximum een maand- niét toeneemt.

"Meer arbeiders dan bedienden thuis"

Vorig jaar waren op een gemiddelde werkdag bijna 7 op de 100 werknemers thuis wegens ziekte. 3 van hen waren al langer dan een jaar afwezig door ziekte of een "privégeval", aldus Securex.

"De langdurige afwezigheid zien we zowel bij arbeiders als bedienden, maar net iets meer bij arbeiders. Het risico op afwezigheid stijgt met de leeftijd. Bij 55-plussers zijn er op een gemiddelde werkdag 1 op 8 arbeiders afwezig, tegenover 1 op de 24 bedienden, als het gaat om afwezigheden langer dan een jaar. Bij arbeiders tussen 60 en 64 jaar gaat het zelfs om 1 op 4 langdurig afwezigen", aldus Heidi Verlinden van Securex in "Hautekiet".

B. BOISSONNET / BSIP

Verlinden heeft het liever niet over ziekteverzuim. "Dat zou wijzen op een weigering om te werken. Dat geldt misschien voor een klein deel van de afwezigen, maar zeker niet voor iedereen. Absenteïsme door ziekte is een correctere term."

Volgens Verlinden schort er ook iets aan de terugkeer van langdurig afwezigen. "Veel mensen horen plots niets meer van hun werkgever of collega's. Als dat contact wel behouden blijft, zouden ze misschien makkelijker terugkeren", zegt Verlinden. "De reïntegratie kan vroeger worden opgestart, zodat de terugkeer naar de voormalige job of een job op maat beter verloopt. Iemand uit de bouw hoeft bijvoorbeeld niet per se terug te keren naar de werf", benadrukt ze. "Aan de andere kant moeten we werk maken van een preventief beleid, om langdurige afwezigheid ook aan te pakken voor het zich effectief voordoet."

"Arts en ziekenfonds inschakelen"

Ook het Neutraal Syndicaat voor Zelfstandigen (NSZ) benadrukt het belang van een betere reïntegratie van langdurig zieken. Volgens de ondernemersorganisatie is hierbij een belangrijke rol weggelegd voor arbeidsbemiddelaars VDAB, Actiris en Forem.

Een nieuwe aanpak vraagt volgens het NSZ een meer proactieve rol van de adviserend geneesheer bij de mutualiteit, maar ook van de arbeidsgeneesheer. Die komt nu pas tussenbeide wanneer de werknemer tweer aan het werk gaat of definitief arbeidsongeschikt wordt verklaard.

“Wie gezond bevonden wordt voor een bepaalde baan, zal die baan ook moeten aannemen. Vandaar dat beide geneesheren een cruciale schakel vormen bij de re-integratie van langdurig zieke werknemers”, zegt NSZ-voorzitter Christine Mattheeuws.

Minister van Volksgezondheid De Block (Open VLD) wil een betere controle op langdurig zieken, naar voorbeeld van het Noorse systeem waarbij controleartsen en ziekenfondsen afwezige werknemers op geregelde tijdstippen opvolgen.

Meest gelezen