Sluisdeuren geopend om glasaaltjes door te laten

Dit jaar zijn voor het eerst in maart en april in de haven van Zeebrugge (aan de monding van het afleidingskanaal van de Leie en van het Leopoldkanaal) en in de voorhaven van Oostende (aan de monding van het kanaal Gent-Oostende) de sluisdeuren bij opkomend tij 10 centimeter geopend om glasaaltjes de kans te geven makkelijker landinwaarts te migreren.
© A Hartl - www.belgaimage.be

De Europese paling is een kritisch bedreigde Europese vissoort, en de beheerder van de waterwegen, Waterwegen en Zeekanaal, wil de soort zo een duwtje in de rug geven bij zijn trektocht landinwaarts.

De Europese paling paait in de Golf van Mexico, ter hoogte van de Sargassozee. Wilgebladvormige larfjes worden daarna door de Golfstroom voor onze kusten afgezet. De kleine doorschijnende aaltjes proberen in maart en april onze rivieren en kanalen te koloniseren.

"Door de vele barrières aan de zoet-zout-overgangen aan de kust is dat vaak een moeilijk verhaal", zegt onderzoeker David Buysse. "De beperking van de stroomopwaartse migratie wordt genoemd als één van de kritische factoren die de populatie in gevaar brengen."

Terugtocht

De jonge glasaaltjes koloniseren onze rivieren en kanalen om zich te voeden tot ze op gewicht zijn om de lange tocht van bijna 6.000 kilometer terug te doen. Maar ook die terugtocht verloopt niet altijd zonder problemen.

"Vaak moeten de palingen pompgemalen passeren en niet alle gemalen zijn visvriendelijk. Palingen hebben geen overlevingskansen bij de klassieke propellerpompgemalen", zegt Buysse. De Vlaamse Mileumaatschappij VMM heeft onder meer op het Leopoldkanaal al een bepaald vijzelgemaal geïnstalleerd, waarbij de onderste schoepen aangepast worden om palingen minder te verwonden."

Nog sluizen open?

Momenteel onderzoekt het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) of ook aan de Grote Beverdijkvaart  in Nieuwpoort een gelijkaardige opening in maart en april nodig is. Daar komen zonder aangepast beheer al glasaaltjes via kieren binnen.

Het openzetten van de sluisdeuren gebeurt tot slot al enkele jaren met succes aan het Ganzepootcomplex in Nieuwpoort, aan de monding van de IJzer.

Een mogelijk neveneffect, verzilting, wordt heel het jaar door opgevolgd en in de periode maart en april zelfs dagelijks gemeten. Voorlopig bleven problemen uit.

In het kader van World Fish Migration Day wordt vrijdagavond 20 mei de migratie van glasaaltjes toegelicht aan de sluiswachterswoning Ganzepoot in Nieuwpoort.