Het eigen grote gelijk - Jürgen Mettepenningen

De auteur kijkt verbaasd naar het debat over de dialoogschool. Hij ziet dat argumenten van de initiatiefnemer gerecupereerd/misbruikt/verdraaid worden door tegenstanders om een eigen doel te bereiken.
opinie
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Jürgen Mettepenningen is theoloog, verbonden aan de Onderzoekseenheid Geschiedenis van Kerk en Theologie van de Katholieke Universiteit in Leuven.

Vorige week viel het me weer op: hoe mensen een tegenovergestelde visie dan de hunne recupereren voor het eigen belang. En hoe weinig kracht daaruit spreekt. Want men mag zichzelf daarbij dan nog zo hard als men wil op de eigen borst kloppen, is het niet treurig dat je via recuperatie je eigen doelstellingen wil behalen?

Katholieke dialoogschool

In heel het debat over de katholieke dialoogschool viel de recuperatiedrang sterk op. Raymonda Verdyck die voor de honderdste keer een pleidooi hield voor één groot onderwijsnet. Bart De Wever die op zijn beurt zijn agenda gediend zag door een ongenuanceerde lezing van het standpunt van Lieven Boeve.

Het middenveld weg en de rechterflank eens aaien: ziedaar hoe een interview met Boeve gerecupereerd werd voor eigen gebruik.

Moraalfilosoof Patrick Loobuyck zag geen ethisch beletsel om – ook voor de honderdste keer – op grond van hetzelfde interview weer eens op zijn dada (een zeker vak ‘LEF’) te wijzen. Het kan nog anders: hij deed dat ruim een jaar geleden ook eens naar aanleiding van de aanslagen op Charlie Hebdo in Parijs.

Boeve zelf werd van verschillende zijden verweten de aanwezigheid van moslims te recupereren voor eigen gewin. Nochtans zegt de eerste zin van de visietekst over de katholieke dialoogschool ronduit dat katholieke scholen gastvrij zijn voor allen die bij de school aankloppen.

Geef toe, een gastheer die zo spreekt en reeds jaren zo handelt, kan moeilijk van recuperatiedrang beschuldigd te worden. En toch valt het verwijt, niet zelden van mensen die via hun kritiek het debat zelf willen recupereren voor eigen profilering.

Recuperatiedrang

Opvallend toch hoe recuperatiedrang mensen ertoe drijft om de actualiteit te bezien, te beoordelen en te gebruiken vanuit de eigen agenda. Het deed me denken aan wat ik anderhalve week geleden aan jonge toekomstige politici zei tijdens een tweedaagse die rond ideologie draaide: leve een partij met een gezonde ideologie, maar laat de partij nooit je ideologie zijn.

Recuperatiedrang doet me veel denken aan ideologie: die van de eigen agenda, visie, do’s en dont’s. Op de duur loopt een open en vrijmoedig debat groot gevaar omdat een betere samenleving niet meer de doelstelling lijkt te zijn. Het gaat over het eigen groot gelijk, het eigenbelang…

Turkije

Op internationaal vlak doet zich hetzelfde fenomeen voor. Kijk hoe Turkije en Europa met elkaar de paradox van de paringsdans der vervreemding uitvoeren. Beide hebben elkaar nodig, beloven elkaar van alles, spreken in dat kader van alles af, maar blijken in die dans nadien moeite te hebben om elkaar nog vast te houden. 

De dansvloer wordt meer en meer een toonbeeld van een schabouwelijke tango, waarbij de twee partners elkaar niet meer in de ogen kijken. Ze kijken naar hoe ze de ander kunnen recupereren voor eigenbelang: minder vluchtelingen voor Europa aan de ene kant, een strijdvaardiger en sterker Turkije aan de andere kant dat zicht meent te hebben op een toegangsticket voor de Europese unie.

Versterken

Niemand kan zonder anderen om goede doelstellingen te bereiken. Elk kan van anderen leren en we hebben goede voorbeelden en partners nodig.

Verschil van mening is daarbij de basis voor een gezond debat, zeker als dat niet draait rond het eigen gelijk maar rond het algemeen belang.

Wie recht in zijn schoenen staat en het beste voorheeft met allen, heeft geen misplaatste recuperatie nodig van andermans woorden en daden. De ware sterke persoon, is degene die anderen wil versterken vanuit een positieve visie, openheid voor gezond debat en de bereidheid de eigen standpunten bij te schaven.

Recuperatie is daarentegen de assertieve toeëigening van andermans woorden en daden om er zelf beter uit te komen. Weinig versterkend, zou ik denken. En hebben we niet net meer empowerment nodig vandaag de dag? Iets dat we zeker via een eigentijds onderwijsproject kunnen mee creëren, bijvoorbeeld…

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.