Visumplicht: EU en Turkije verharden standpunt

Voor het eerst stelt de Europese Unie zich hard op tegen Turkije in de hele discussie rond de visumplicht. Die valt alleen weg voor Turkije, klinkt het, als het land zijn wetgeving tegen terreur aanpast. President Erdogan heeft dat uitgesloten, de Turkse minister van Europese Zaken zegt dat zo het hele vluchtelingenakkoord tussen de EU en Ankara op de helling komt te staan.
De Turkse minister Bozkir (links) en minister Reynders.

De voorzitter van de Europese Commissie, de Luxemburger Jean-Claude Juncker, heeft Turkije vandaag opnieuw gewaarschuwd dat er geen visumvrijstelling kan komen voor reizen naar de Schengenzone, indien niet wordt voldaan aan de vereiste voorwaarden, met name een aanpassing van de antiterreurwetten.

"We hechten er belang aan dat de voorziene voorwaarden vervuld worden, zo niet zal het akkoord het levenslicht niet zien", zei Juncker tijdens een persconferentie in Berlijn.

"Indien de strategie van Erdogan eruit bestaat de Turken te beletten vrij in Europa te reizen, moet hij dat voor het Turkse volk zeggen. Het is niet mijn probleem, het zal zijn probleem zijn", zo zei de commissievoorzitter.

Copyright 2016 The Associated Press. All rights reserved. This material may not be published, broadcast, rewritten or redistribu

Voorwaarden

Het vooruitzicht dat Turken vanaf de zomer mogelijk zonder visum naar Europa zullen kunnen reizen, maakt deel uit van het Europees-Turks akkoord over de vluchtelingencrisis. In ruil voor de steun van Turkije bij het afremmen van de vluchtelingenstroom werd op de Europese top van 18 maart een versnelde visumliberalisering in het vooruitzicht gesteld.

Europa stelt evenwel 72 voorwaarden, waarvan Ankara er nog vijf moet vervullen. Eén daarvan, en een heel belangrijke, is een herziening van de antiterreurwetgeving. Die is volgens Brussel te ruim en de vrees bestaat dat de wetgeving wordt gebruikt om de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid te beknotten.

Ook de Duitse vicekanselier Sigmar Daniel benadrukte dat Turkije geen afwijking kan krijgen. "We hebben een duidelijk standpunt over de visumkwestie. Turkije moet de voorwaarden uitvoeren. Er kan geen "Lex Turquie" zijn. Indien de Turkse president ze niet wil of kan uitvoeren, dan zullen we geen visumvrijstelling kunnen toestaan."

Niet aanpassen

De Turkse minister van Europese Zaken Volkan Bozkir heeft gezegd dat Turkije zijn antiterrorismewet niet zal aanpassen, maar wel wil blijven zoeken naar een oplossing voor het conflict over de visumplicht met de Europese Unie.

Bozkir zei dat na een gesprek met minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders eerder vandaag. Bozkir maakte duidelijk dat het visumvrij reizen voor Turken van groot belang blijft voor Ankara. "Alle elementen van ons vluchtelingenakkoord staan op het spel."

Bozkir maakte duidelijk dat er aan de wetgeving niet getornd kan worden. "In dit politieke klimaat hebben wij geen manoeuvreerruimte", zo zei hij, verwijzend naar de vele zelfmoordaanslagen die Turkije de voorbije maanden hebben geteisterd. "Het Belgische volk zal dit beter dan ooit begrijpen."

Bozkir was gisteren in het Europees Parlement, dat niet wil beginnen aan de parlementaire behandeling van de visumkwestie vooraleer Ankara aan alle 72 criteria voldoet. Morgen praat hij met de Europese hoge vertegenwoordigster Federica Mogherini. "We moeten zoeken naar een manier om hieruit te geraken", zo verklaarde de minister, die erop wees dat de visumkwestie "een politieke beslissing" is. "Alle elementen van ons akkoord staan op het spel", maakte Bozkir duidelijk.

Ook Reynders sprak de hoop uit dat "dit moeilijke probleem in de komende dagen en weken" opgelost kan raken en de implementatie van het akkoord opnieuw op de rails kan gezet worden. "Soms moeten we de capaciteit hebben om out of the box te denken", aldus de Belgische vicepremier.

"Hypocriet"

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan van zijn kant trok in Ankara zelf fel van leer tegen de EU.

"Sinds wanneer leiden jullie Turkije? ", luidde het. Erdogan noemde een afzwakking van de antiterreurwetgeving onaanvaardbaar. "Over wie zelf het recht wil (om het terrorisme te bestrijden), maar het voor anderen een luxe vindt, zeg ik klaar en duidelijk dat ze hypocriet te werk gaan".

De Turkse regering beschouwt het visumvrij reizen als een hoeksteen van het omstreden akkoord dat ze in maart met Europa gesloten heeft om de vluchtelingenstromen naar Griekenland in te dammen.

Turkije beloofde de vluchtelingen terug te nemen, en in ruil kreeg Ankara naast een tijdspad voor visumliberalisering ook uitzicht op een deblokkering van de toetredingsonderhandelingen tot de EU en zes miljard euro om de opvang van vluchtelingen in eigen land te verbeteren.