Arrestatie Mandela gevolg van een tip van de CIA

De arrestatie van de voormalige Zuid-Afrikaanse verzetsleider Nelson Mandela in 1962 is mogelijk gemaakt door een tip van de Amerikaanse inlichtingendienst CIA. Dat meldt de Britse krant The Sunday Times op basis van een CIA-rapport.

In het rapport geeft CIA-spion Donald Rickard toe dat Mandela op zijn aanwijzing is aangehouden. Dat gebeurde aan een wegblokkade in Durban. "Ik kwam te weten wanneer hij kwam en hoe. Zo raakte ik betrokken en zo werd Mandela gearresteerd", zegt Rickard.

In het Zuid-Afrika van het begin van de jaren 60 was Nelson Mandela een meest gezochte personen als leider van de militaire tak van het Afrikaans Nationaal Congres (ANC), de verzetsbeweging tegen het racistische apartheidsregime. Het waren de tijden van de Koude Oorlog, waarbij Zuid-Afrika zich positioneerde als bondgenoot van het Westen, tegen het Oostblok. Pretoria bestempelde het ANC maar wat graag als "communistisch" en slaagde er zo lang in westerse steun aan de verzetsbeweging af te blokken.

David Rickard werkte als diplomaat in Zuid-Afrika, maar stond tot nu toe niet bekend als CIA-spion. Hij deed zijn bekentenis even voor zijn dood, begin dit jaar.

"Deze onthulling bevestigt wat we al lang wisten, namelijk dat de CIA tegen ons actie ondernam", reageert een woordvoerder van het ANC tegen de Britse omroep BBC. "We zuigen dit dus niet uit onze duim. Het is geen samenzweringstheorie."

Verzetsleider werd later president

Na zijn arrestatie in 1962 werd Nelson Mandela in 1964 veroordeeld tot levenslang wegens het voorbereiden van een guerrillaoorlog met de bedoeling het apartheidsbewind omver te werpen. Hij werd uiteindelijk opgesloten op Robbeneiland.

In 1990 kwam Mandela vrij, het gevolg van een verzoening tussen het blanke minderheidsbewind en het ANC. Mandela zou in 1994 uiteindelijk verkozen raken als de eerste zwarte president van zijn land.

Desondanks stond Mandela tot 2008 op een zwarte lijst in de Verenigde Staten. Hij kon de VS alleen binnen met een speciale toestemming van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Dat had te maken met een beslissing van voormalig president Ronald Reagan, die het ANC in de jaren 80 op een lijst van terroristische organisaties had laten plaatsen.