Songfestivalwinst Oekraïne politiek geladen

De overwinning van Oekraïne op het Eurovisiesongfestival is politiek geladen. Zangeres Jamala bracht immers een lied dat vertelt over de deportatie van de Krim-Tataren onder Jozef Stalin, in 1944. Het gebied was toen Russisch en werd twee jaar geleden opnieuw geannexeerd door de Russen. Dat precies dit nummer wint, terwijl Rusland de grote favoriet was, maakt het extra pijnlijk.

De 32-jarige Jamala is zelf een Tataar. Haar overgrootmoeder werd in 1944 op de Krim gedeporteerd. "Wanneer de buitenlanders aankomen/Ze naar jouw huis komen/Ze je allemaal doden en zeggen/We zijn onschuldig, onschuldig", zingt ze in de eerste strofe. In maart 2014 werd het gebied opnieuw militair in beslag genomen door Rusland, waardoor oude wonden worden opengereten en de Krim-Tataren het opnieuw moeilijk hebben.

Wegens de politiek geladen tekst, heeft Rusland zelfs geprobeerd om de deelname van Oekraïne aan het Eurovisie Songfestival te verhinderen. De Russen verwezen naar het reglement waarin staat dat politieke teksten niet kunnen. Maar de EBU, de organisatie achter Eurovisie, verwierp het verzoek. Volgens hen heeft het liedje enkel een "historische" en "persoonlijke" tekst.

Russische kandidaat reageert sportief

Dat precies dit nummer het Eurovisiesongfestival wint, is extra pijnlijk voor Rusland. Zij waren immers getipt als favoriet, maar moesten uiteindelijk genoegen nemen met een derde plaats.

Sergei Lazarev, de Russische kandidaat, toonde zich achteraf tevreden met het resultaat. Hij wees erop dat zijn nummer het meeste punten van de kijkers heeft gekregen: 361 tegen 323 voor Oekraïne. "Wij begrijpen dat er van buitenaf "specifiek" naar ons wordt gekeken. Ik ben blij dat we erin geslaagd zijn om de negatieve perceptie te doorbreken", klonk het. Vorig jaar werd de Russische deelnemer nog uitgejouwd.

Pertinente reacties op Twitter

Op Twitter waren de commentaren gemengd. "De overwinning van Oekraïne is een massale "fuck you" naar Rusland" en "Hoe gênant voor de Russen!".

Anderen wezen er dan weer op dat Oekraïne helemaal niet verdiende om te winnen, omdat het bij het publiek noch bij de jury nummer één was. "En Oekraïne is geen haar beter dan Rusland voor wat homorechten betreft", merkte een fan op.

"Volgend jaar Eurovisiesongfestival op de Krim"

Desalniettemin wordt de Oekraïense overwinning in Rusland als een vernedering ervaren. "De teleurstelling in Moskou is zeer groot", vertelt correspondent Geert Groot Koerkamp. "Meteen kwam dan het commentaar dat het doorgestoken kaart zou zijn, dat het geen toeval was dat Oekraïne en niet Rusland met de eer is gaan lopen. Dat komt dan ook vooral door de inhoud van het liedje en de identiteit van de zangeres, want zij is een Krim-Tataarse. Ze verwijst naar de deportatie van de Krim-Tataren in 1944 door de Sovjet-Unie."

"Je krijgt dus ook meteen suggesties in Oekraïne dat het volgende Eurovisiesongfestival wel eens op de Krim zou kunnen worden gehouden, maar dan wel op een vrije Oekraïense Krim, dus niet de Krim die door Rusland, volgens de Oekraïners is bezet. Dat zal natuurlijk niet gebeuren. Maar je merkt meteen dat dit politiek, zowel in Rusland als in Oekraïne heel veel losmaakt."