Onderzoekers KU Leuven mogelijk stap dichter bij genezing hiv

Onderzoekers van de KU Leuven hebben een nieuwe therapeutische benadering gevonden die het mogelijk zou kunnen maken voor seropositieve patiënten om - al dan niet tijdelijk - hun medicatie stop te zetten. De ontdekking werpt een nieuw licht op de zoektocht naar een geneesmiddel voor hiv, maar de onderzoekers waarschuwen dat er nog veel onderzoek nodig is.
Science Photo Library
Een hiv-virus in een cel.

De bestaande hiv-remmers kunnen de vermenigvuldiging van het virus onderdrukken, maar ze kunnen het virus niet volledig verwijderen uit het menselijk lichaam, wat maakt dat seropositieve patiënten de rest van hun leven medicatie moeten nemen. Onderzoekers in heel de wereld zijn dan ook op zoek naar nieuwe methoden om het virus volledig uit te schakelen. 

Het hiv-virus gebruikt het eiwit van de gastcel LEDGF als een soort van enterhaak om zich vast te haken aan bepaalde specifieke locaties van ons genetisch materiaal. Eens het DNA van het virus in de cellen van zijn menselijke gastheer is binnengedrongen, kan het virus zich vermenigvuldigen en de patiënt ziek maken.

Onderzoekers van de afdeling Moleculaire Virologie en Gentherapie van de KU Leuven hadden al in 2010 hiv-remmers ontwikkeld, LEDGINs genaamd, die de "enterhaak" blokkeren. Daardoor kan het virus zich niet vastmaken aan de plaatsen in ons DNA die het verkiest. 

Doctorandus Lenard Vranckx heeft nu ontdekt dat het hiv-virus na behandeling met LEDGINs, terechtkomt op een niet-productieve plaats in het DNA, waar het zich niet langer kan vermenigvuldigen. Ook als de behandeling wordt stopgezet, wordt geen nieuw virus aangemaakt. "We hebben aangetoond dat een behandeling met LEDGINs niet alleen de integratie van het virus verhindert, maar er ook voor zorgt dat het virus zich niet vermenigvuldigt als de behandeling wordt stopgezet", zegt Lenard Vranckx op "EurekAlert!", de nieuwssite van AAAS.

LAGUNA DESIGN/SCIENCE PHOTO LIBRARY

Voorzichtig

"We moeten voorzichtig zijn want het gaat om onderzoek in celcultuur in het labo. Deze resultaten dienen nog bevestigd te worden tijdens proeven met muizen en later in klinische studies bij mensen. Als het klopt, zijn we echter op weg naar een doorbraak, want het lijkt meer te doen dan alleen maar het afremmen van het hiv-virus zoals de andere middelen", zei professor Zeger Debyser, de leider van het onderzoeksteam.

Er zijn echter nog een aantal onzekerheden. "We weten op dit ogenblik niet wat de effecten op lange termijn zijn van het stopzetten van de medicatie. Of het om een tijdelijk of definitief effect gaat, moeten we verder nagaan in nieuwe studies", aldus Debyser.

"Deze ontdekking opent de deur naar nieuwe klinische studies met LEDGINs. We weten niet of deze benadering zal leiden tot een definitief geneesmiddel voor hiv, maar zelfs een scenario dat patiënten toelaat om een tijd te stoppen met hun medicatie, is nog steeds een belangrijke stap in de goede richting."

Het zal volgens de Leuvense hoogleraar overigens ook nog enkele jaren duren vooraleer LEDGINs als geneesmiddel op de markt komt. De klinische studies hiertoe zijn volop aan de gang. "Ons onderzoeksresultaat dat dit middel mogelijk kans geeft op genezing, kan de ontwikkeling van het medicament wel versnellen", zo zei Debyser. "We weten nu in welke richting ons toekomstig onderzoek moet gaan."