Tot 10 miljoen doden per jaar door resistente bacteriën

Een team van Britse onderzoekers waarschuwt voor de toenemende resistentie van bacteriën tegen antibiotica. Er is een wereldwijde revolutie nodig in het gebruik van antibiotica, zegt het team in een rapport, en als er niets gebeurt, dreigt de geneeskunde terug te keren naar de Middeleeuwen.
© CDC/PHANIE - www.belgaimage.be
Meticilline-resistente Staphylococcus aureus, een superbacterie.

Superbacteriën, die resistent zijn tegen alle antibiotica, kosten nu wereldwijd al het leven aan 700.000 mensen per jaar. Het rapport, dat is uitgevoerd in opdracht van de Britse overheid, waarschuwt voor een "gruwelscenario", waarbij tegen 2050 dergelijke bacteriën elk jaar tot 10 miljoen mensen het leven zouden kunnen kosten.

Ook economisch zouden de kosten erg hoog kunnen oplopen, en belangrijke medische procedures zoals een keizersnede en andere chirurgische ingrepen zouden te gevaarlijk worden om nog uit voeren.

Het team onder leiding van de Britse econoom Jim O'Neill heeft een achtpuntenprogramma opgesteld om wereldwijd de strijd aan te gaan met de resistente bacteriën.

Het team pleit voor:

  • een dringende, grote wereldwijde bewustmakingscampgane over de gevaren van slecht antibioticagebruik en resistente bacteriën.
  • het opzetten van een Globaal Innovatie Fonds van meer dan 1 miljard euro voor fundamenteel onderzoek.
  • het verbeteren van de toegang tot zuiver water, tot toiletten en riolen en ziekenhuizen met een betere hygiëne om het verspreiden van infecties in te dijken.
  • het beperken van het gebruik van antibiotica in de landbouw en veeteelt en het invoeren van een verbod op het gebruik van antibiotica die "uiterst cruciaal" zijn voor de menselijke gezondheidszorg.
  • de verspreiding van de resistentie bij bacteriën beter in het oog houden.
  • het betalen van 1 miljard dollar (886 miljoen euro) aan farmaceutische bedrijven voor elk nieuw ontdekt antibioticum. Sinds de jaren 80 is er geen enkele nieuwe klasse van antibiotica meer ontdekt en elk nieuw middel zou nu in reserve gehouden worden voor gebruik in noodgevallen. Daardoor kunnen de farmabedrijven nooit hun grote kosten voor onderzoek en ontwikkeling terugverdienen.
  • het geven van financiële aanmoedigingen voor de ontwikkeling van nieuwe tests om te voorkomen dat antibiotica gegeven worden waar ze toch niet zullen werken.
  • het stimuleren van het gebruik van vaccins en alternatieven voor geneesmiddelen. 

Sterfgevallen in 2050

Een overzicht van het geschatte aantal sterfgevallen per jaar door resistente bacteriën in 2050 per continent.

"We moeten via verschillende kanalen de hele wereld erover informeren waarom het zo belangrijk is dat we stoppen onze antibiotica te slikken als snoepgoed", zei O'Neill op de BBC. "Als we dit niet oplossen, stevenen we af op de Middeleeuwen en zullen er veel mensen sterven."

Volgens het rapport zijn er duidelijke economische beweegredenen om actie te ondernemen, en kan het actieplan gefinancierd worden met een klein deel van de gezondheidsbudgetten van verschillende landen of door extra belastingen op farmaceutische bedrijven die geen onderzoek doen naar nieuwe antibiotica.

Het rapport "Tackling Drug-Resistant Infections Globally: final report and recommendations" is vandaag gepubliceerd.

"Niet voldoende"

Artsen zonder Grenzen noemde het rapport een "eerste stap in de goede richting", maar niet voldoende. De organisatie zei dat infecties die niet reageren op antibiotica een bedreiging vormen voor haar werk overal ter wereld, zowel bij slachtoffers van het conflict in Syrië als bij pasgeborenen in Niger.

Op de eerste plaats moeten geneesmiddelen voor meer mensen betaalbaar worden, zei AzG. "Het huidige innovatiesysteem draagt niet bij tot de ontwikkeling en voorziening van vaccins, diagnostica en geneesmiddelen, die we eigenlijk nodig hebben", zei Marco Alves, medicamentenexpert van de organisatie. "En als er dan toch voorhanden zijn, zijn ze vaak onbetaalbaar of niet geschikt voor gebruik in ontwikkelingslanden".